Liesbeth Roskam (55) werkt al bijna 30 jaar als stewardess bij KLM en heeft daar veel werkdagen achter de rug. Deze maandag was er een die ze niet snel zal vergeten. Van bevroren vleugels tot uren wachten in het vliegtuig. Maar wat gebeurt er allemaal achter de schermen?

“Ik heet Liesbeth Roskam, ik ben 55 jaar en geboren in Amsterdam. Ik heb op verschillende plekken gewoond en in Breda gestudeerd aan de Hogeschool voor Toerisme. Daar heb ik mijn man leren kennen en daarna zijn we verhuisd naar Amersfoort. Ik werkte eerst bij de VVV en ben toen, op mijn 28ste, gaan vliegen. Inmiddels doe ik dit werk bijna 28 jaar en ik zou echt geen andere baan willen. Het is nooit saai.

Voor een vlucht bereid ik me altijd thuis al voor. Ik kijk of er bijzonderheden zijn: passagiers die extra aandacht nodig hebben, hulphonden aan boord, dat soort dingen. Ook check ik wat voor service we gaan doen en met welke collega’s ik vlieg. Veiligheid is heel belangrijk, dus ik lees altijd nog even de safetyregels door. Als ik met een type vliegtuig vlieg dat ik minder vaak heb, pak ik dat er extra bij. We hebben een dik handboek waarin alles staat wat je moet weten.

Op Schiphol beginnen we met een briefing met de crew. Daar leren we elkaar een beetje kennen, nemen we de veiligheidsprocedures door en bespreken we eventuele bijzonderheden. Daarna gaan we aan boord en controleren we het hele vliegtuig: of alle apparatuur aanwezig is, of de brandblussers en zuurstof op de juiste plek liggen en of er geen spullen zijn achtergebleven die er niet horen. Pas daarna komen de passagiers binnen.

Deze vlucht was anders dan normaal, omdat het enorm sneeuwde. Bij sneeuw is de-icen noodzakelijk. Als er ijs op de vleugels zit, vooral bij de ‘flaps’ van de vleugel, dan kan dat gevaarlijk zijn. Die ‘flaps’ bewegen mee bij de start en zorgen ervoor dat je voldoende lift krijgt. Als dat niet goed werkt, komt een vliegtuig misschien niet goed los of reageert het niet zoals je wilt. Dat moet dus ontdooid worden met een warme vloeistof. Daar zijn speciale installaties voor op Schiphol.

Wij vlogen met een groot toestel, bedoeld voor lange afstanden zoals Curaçao. Zo’n vliegtuig de-icen duurt al snel een kwartier tot twintig minuten. Na het de-icen is het belangrijk dat een vliegtuig zo snel mogelijk vertrekt, als dit te lang duurt moeten ze opnieuw de rij in. Het probleem was alleen dat het zo hard bleef sneeuwen dat vliegtuigen erg kort de tijd hadden om snel genoeg op te starten. Op een gegeven moment wist niemand meer welk vliegtuig wanneer aan de beurt was. Het werd echt een zooitje en de wachttijd werd steeds langer.

De captain had aan het begin van de vertraging netjes uitgelegd wat de situatie was. Iedereen begreep dat gelukkig. Maar het bleef maar duren. Ondertussen zaten wij te twijfelen of we alvast iets moesten serveren. Zodra je gaat starten, moet alles weer opgeruimd zijn. Uiteindelijk besloten we toch een hapje en een drankje uit te delen, omdat het nog wel even leek te duren.

Op een gegeven moment vroegen we aan de captain of we de passagiers nog iets konden vertellen. Maar er was simpelweg geen informatie. Hij kon zelf niemand bereiken, niemand kon ergens antwoord op geven. Alle maatschappijen probeerden tegelijk contact te krijgen en de communicatie liep volledig vast. Passagiers bleven gelukkig rustig. Ze zagen zelf ook dat het door de sneeuw kwam.

Na ongeveer drie uur wachten kwam ineens het bericht: we kunnen gaan. Dan moet alles heel snel. Glazen weg, mensen uit de toiletten, iedereen vast. We taxieden naar de de-icing en konden daarna vrijwel direct vertrekken. Dat was echt een opluchting.

Waarom onze vlucht niet werd geannuleerd? Ik denk omdat Curaçao prioriteit kreeg. Er waren al veel vluchten uitgevallen en er gaan relatief weinig langeafstandsvluchten die kant op. Binnen Europa waren juist heel veel vluchten geannuleerd, waarschijnlijk ook omdat die economisch anders liggen. Maar dat is mijn inschatting.

Tijdens het wachten bleven wij als crew rondjes lopen door de cabine. Kijken of mensen vragen hadden, contact houden met de cockpit. Er was zelfs extra crew mee als passagier. We dronken af en toe een kop koffie en probeerden vooral rustig te blijven.

Zelf had ik eigenlijk geen stress. Ik baalde wel dat ik mijn zoon niet mee had kunnen nemen, en een collega had hetzelfde met haar dochter. Maar eerlijk gezegd dacht ik: als we niet gaan, ga ik weer naar huis. Dat hoort erbij. Je weet nooit precies hoe zo’n dag loopt.

De vlucht zelf verliep uiteindelijk prima. De captain heeft verder tijdens het vliegen geen last gehad van het slechte weer en wist ons veilig naar curaçao te brengen. Passagiers waren vriendelijk. Er waren nog wat kleine incidenten, iemand die te veel had gedronken en iemand die zich vervelend gedroeg, maar dat hoort er soms bij.

Dit soort dagen laten wel zien hoe belangrijk veiligheid en rust zijn. Ook als niemand precies weet wat er gebeurt, moet je professioneel blijven. Dat is misschien wel het belangrijkste deel van mijn werk.”