DE BILT- Een jonge woningzoekende in De Bilt woont noodgedwongen antikraak vanwege de lange wachttijden voor sociale huur. Ze koos voor een tijdelijke plek om de winter door te komen, maar benadrukt dat deze woonvorm niet voor iedereen geschikt is.
De wachttijd voor een sociale huurwoning in gemeente De Bilt is in de laatste jaren flink gestegen. In 2022 meldde de gemeente in het woonbeleid voor de komende tien jaar dat deze wachttijden zijn opgelopen tot meer dan tien jaar. De druk op de woningmarkt zorgt voor weinig beschikbare huurwoningen en stijgende woningprijzen. Daardoor wijken sommige woningzoekenden uit naar tijdelijke oplossingen zoals antikraak wonen. Bij antikraak bewonen huurders tijdelijk leegstaande panden om leegstand en vandalisme te voorkomen.
Voor Feli de Jong (34) werd antikraak ook een noodoplossing omdat ze geen vaste woonplek kon vinden. Na een tijdje in een omgebouwde bus gewoond te hebben werd een vaste woonplek vinden steeds belangrijker. “Ik wilde de winter niet doorbrengen zonder vaste woonplek,” zegt ze. Ze was al bekend met het concept van antikraak wonen door haar moeder die het in het verleden gedaan heeft. Ze benadrukt deze woonvorm sterk afhangt van je situatie en levensstijl. “Het kan erg limiterend zijn, met kinderen is antikraak sowieso al geen optie.”
Druk op sociale huurmarkt neemt toe
Dat antikraak voor enkele woningzoekenden een noodoplossing wordt, hangt samen met de structurele krapte op de woningmarkt. Wachttijden blijven toenemen en dat staat niet op zichzelf. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het landelijke woningtekort in de afgelopen jaren flink toegenomen. Het aantal huishoudens groeit sneller dan het aantal beschikbare woningen. Dit maakt het vooral voor starters moeilijk om aan een betaalbare woning te komen.
Het CBS meldt dat in 2023 ruim 338.000 huishoudens in Nederland een woning zochten, terwijl het aanbod veel lager was. Vooral sociale huurwoningen voor één- en tweepersoonshuishoudens zijn schaars. Dit betekent dat woningzoekenden vaak jarenlang op een wachtlijst staan voordat zij een betaalbare huurwoning aangewezen krijgen. In gemeenten zoals De Bilt lopen de wachttijden daardoor op tot meer dan tien jaar, blijkt uit het gemeentelijk woonbeleid.
Woningcorporatie onder druk
Woningcorporatie Woongroen laat weten dat de druk op de sociale huurmarkt hoog blijft. Volgens de corporatie worden nieuwe woningen gebouwd, maar de vraag naar sociale huurwoningen is groter dan het aanbod. “Het is lastig om de wachttijden snel te veranderen,” zegt een woordvoerder van de corporatie.
Ook vanuit de gemeente wordt erkend dat starters en jonge huishoudens het moeilijk hebben. Beleid richt zich op nieuwbouw en betaalbaarheid, maar de effecten zijn op korte termijn beperkt. De situatie benadrukt het belang van tijdelijke woonvormen zoals antikraak voor mensen die snel een woonplek nodig hebben.
Antikraak als noodoplossing
Voor Feli laat haar situatie zien hoe antikraak kan functioneren als tussenoplossing. “Het hangt erg af van je levensstijl,” zegt ze. “Als je flexibel bent en weinig verplichtingen hebt, kan het werken. Maar het is onzeker en je kunt niet ver vooruitplannen.”
Haar ervaring laat zien dat antikraak geen structurele oplossing is voor de woningcrisis. Het biedt tijdelijke zekerheid, maar beperkt de mogelijkheden om een leven op te bouwen, zoals plannen maken voor de lange termijn.
Uiteindelijk lukte het Feli via een Facebookbericht een vaste woning te vinden. Dit laat zien dat tijdelijke woonvormen soms noodzakelijk zijn voor starters en andere woningzoekenden, maar dat de krapte op de markt structurele problemen blijft veroorzaken.
Het verhaal van Feli combineert persoonlijke noodzaak met een breder maatschappelijk probleem: de woningmarkt staat onder druk en tijdelijke oplossingen zoals antikraak zijn voor velen een noodgreep in een systeem dat nog niet kan voldoen aan de vraag.
In een woning waar alles tijdelijk is, probeert Feli toch een gevoel van thuis te creëren. Voor dit videoportret sprak ik met haar over het leven in een antikraakpand. Over de voordelen, de vrijheid, de onzekerheid en wat het betekent om ergens te wonen waarvan je weet dat je ooit weer moet vertrekken. Haar verhaal laat zien hoe wonen niet alleen een plek is, maar ook een gevoel dat je zelf moet maken, zelfs als de toekomst onduidelijk is.
