GROENEKAN – In een zacht verlichte zaal van Cultuur en Vergadercentrum H.F. Witte komen woensdagavond 25 maart bewoners van Groenekan en omwonenden langs voor een informatieavond. Tijdens de avond licht netbeheerder Stedin plannen toe voor een tijdelijke stroominstallatie met gasgeneratoren bij de rioolwaterzuivering in Groenekan, bedoeld om de druk op het overvolle elektriciteitsnet te verlichten. De bezoekers verzamelen samen met medewerkers van Stedin aan statafels, die omringd zijn door informatieposters. De mensen van Stedin staan, met hun naamkaartjes opgespeld, klaar om allerlei vragen te beantwoorden.

Zodra de bijeenkomst van start gaat, lopen er al enkele bezoekers binnen. ‘Het is druk hier!’, grapt een man bij binnenkomst, terwijl hij achter een statafel schuift en in gesprek gaat over de plannen van Stedin. Driekwartier na de start van de informatieavond begint het wat rustiger te worden en loopt de zaal wat leeg. Projectleider Jonna Luijten van Stedin verwacht ook niet dat er later nog meer mensen komen. ‘Sommige bezoekers komen daarna nog met specifieke vragen,’ zegt Luijten.

Tijdelijke oplossing

Terwijl bezoekers langs de posters lopen en wijzen naar bepaalde punten, legt projectleider Jonna Luijten uit dat de plannen voortkomen uit de toenemende druk op het netwerk dat aan zijn limiet zit. Door snelle verduurzaming, zoals zonnepanelen en windenergie, en het gelijktijdig gebruik van veel stroom, stijgt de vraag naar elektriciteit sneller dan het netwerk aankan. Daarom moet er een tijdelijke installatie komen met vier gasgeneratoren. Samen leveren deze genoeg elektriciteit om tijdelijk duizenden huishoudens van stroom te voorzien. ‘De generatoren worden alleen ingezet op piekmomenten, bijvoorbeeld koude winterdagen, wanneer mensen meer gebruik maken van elektriciteit’, vertelt Luijten.

CO₂-uitstoot

Tijdens de inloopavond stellen bezoekers verschillende, soms kritische vragen. Een bezoeker fronst zijn wenkbrauwen terwijl hij naar een poster over CO₂-uitstoot kijkt en richt zich vervolgens tot een medewerker van Stedin. Jonna Luijten erkent dit: ‘De stroomgeneratoren werken inderdaad op aardgas. De slogan die wij ook wel gebruiken is: ‘een beetje grijs voor meer groen’. Wij bedoelen hiermee dat de hoeveelheid aardgas die we hier verbranden, en de CO₂ die je daarmee uitstoot, niet opweegt tegen de CO₂ die je ermee bespaart, doordat de verduurzaming van zonnepanelen en windenergie dankzij de tijdelijke installatie door kan gaan.’

De keuze voor Groenekan

De muren van de ruimte zijn volledig bedekt met informatieposters. Bovenaan de posters staat in grote letters de titel, met daaronder een overzichtelijke afbeelding met verschillende bulletpoints eromheen. In een oogopslag kun je de antwoorden vinden op veelgestelde vragen. Op een van de posters staat wat uitleg over waarom juist deze locatie in Groenekan is uitgekozen voor de tijdelijke stroomgeneratoren. Jonna Luijten legt uit dat deze keuze is gemaakt doordat de locatie dicht bij een belangrijk netwerkknelpunt ligt. ‘Het knooppunt bij Breukelen-Kortrijk is overbelast, omdat het station te klein is voor de huidige vraag. En hoe dichter bij dit punt de installatie staat, hoe efficiënter die werkt.’ Verder moeten ze ook rekening houden met een aantal wettelijke verplichtingen, zoals de afstand tot huizen en natuurgebieden.

Impact op omwonenden beperkt

Bij de statafels wordt ondertussen druk gesproken over mogelijke geluidsoverlast, waarbij meerdere bezoekers hun zorgen met elkaar delen. Dit is de grootste zorg die omwonenden hebben. Een bezoeker vraagt aan woordvoerders van Stedin hoe groot die overlast zou kunnen zijn. Zij antwoorden dat de generatoren het grootste deel van de tijd uit zullen staan en dan dus ook geen geluid maken. Wanneer ze wel aanstaan, zorgen de geluidsisolerende containers, waar de generatoren zich in bevinden, dat het geluid binnen de wettelijke normen blijft. ‘We moeten aantonen dat de generatoren ’s nachts niet boven de 40 decibel uitkomen’, zegt Luijten. ‘Natuurlijk verschilt het wel per persoon hoe zij dat ervaren.’

Kosten en planning nog onzeker

Over de kosten van het project is tijdens de avond weinig duidelijkheid. Volgens strategisch omgevingsmanager Ivar Stokvis worden de kosten uiteindelijk gedragen door netbeheerders. ‘Indirect betalen dan de aangesloten huishoudens en bedrijven via de netbeheerkosten’, zegt hij. Jonna Luijten voegt daaraan toe: ‘Als je het zou omrekenen, zou het waarschijnlijk gaan om een paar euro per aangesloten huishouden.’ De start van de bouw hangt nog af van vergunningen en lopende onderzoeken, waaronder ecologisch onderzoek naar beschermde diersoorten. Als alles volgens planning verloopt, kan de bouw eind dit jaar beginnen en is de installatie mogelijk begin volgend jaar operationeel.

Bewoners positiever na uitleg

Jessica Winkelhorst, strategisch communicatieadviseur van Stedin, vertelt dat een man bij binnenkomst zich kritisch afvroeg waarom de tijdelijke installatie nodig is. Winkelhorst zegt dat het vaak onwetendheid is. De man vertelt: ‘Eerst snapte ik niet goed waarom dit per se moest, maar na uitleg en antwoorden begrijp ik waarom het nodig is.’ De rest van de avond verloopt in een rustig tempo. Nadat bezoekers antwoorden hebben gekregen op vragen die ze hebben, maken ze nog snel een foto van een of meerdere informatieposters en gaan ze vervolgens de deur uit. Niet veel later is de ruimte van Cultuur- en Vergadercentrum H.F. Witte compleet leeggelopen. Jonna Luijten concludeert: ‘De tijdelijke installatie staat er, je zou hem misschien kunnen horen, na tien à vijftien jaar gaat hij weer weg, en in de tussentijd heb je een betrouwbaar stroomnet gehad.’

Ivar Stokvis is projectleider bij Stedin, een bedrijf wat zich bezighoudt met stroom en andere elektriciteit zaken. Stedin wil in Groenekan een tijdelijke stroominstallatie plaatsen voor de donkere dagen. Dit zijn dagen wanneer het landelijke elektriciteitsnet wordt overbelast. Dan kan de tijdelijke stroominstallatie het even overnemen.