DE BILT – Tijdens de uitzonderlijk winterse omstandigheden hebben vogels het moeilijker gehad, en dat komt nu dus niet door de vogelgriep die in de laatste maanden van 2025 uitbrak. Christien Ter Haar van de vogelbescherming vertelt dat er door de sneeuw moeilijk voedsel te vinden is voor vogels en daarom worden ze zwakker. In zo’n tijd wordt het aangemoedigd om ze bij te voeren, zegt ze.

Het was weer echt winter in Nederland, waar het op sommige plekken wel tot -10 graden is gemeten. Nederland en ook hier in De Bilt hadden mensen daar last van, kilometers file en mensen die niet op hun werk kwamen. Na een aantal jaar milde winters gehad te hebben, is het duidelijk geworden dat we hier niet voorbereid op waren. Hoe zit dat met de natuur en de vogels die overwinteren in De Bilt?

De effecten zijn vooral zichtbaar bij de dierenambulance of de vogelopvang, waar de meeste meldingen gedaan worden. ‘’Als mensen dode of verzwakte vogels vinden dan verwijzen we ze ook echt naar de vogelopvang, of dat ze de dierenambulance bellen.’’ Vertelt Christien, ze is vogelaar en doet de woordvoering en is Social Media Redacteur. ‘’Daar zag ik dat er meer voorbij kwam over verzwakte vogeltjes die gevonden werden. Daarom communiceren we bij echt winters weer ook dat het echt helpt om vogels bij te voeren. En dat is wel uitzonderlijk, omdat dat het hele jaar door normaal niet wordt medegedeeld.’’ Vogelbescherming richt zich vooral op de vogelhabitat en de tuin vogelvriendelijk maken door een bessenstruik te planten of nestkastje te plaatsen helpt al heel erg, legt vogelaar Christien uit. ‘’Een nestkastje wordt niet alleen gebruikt voor het broedseizoen. Kleine vogeltjes zoals de winterkoning blijven in de winter bij ons, maar kruipen aan het einde van een koude winterdag met wel tien tot twintig tegelijk in een nestkastje.’’ Zo houden ze elkaar op temperatuur met hun lichaamswarmte.

Voor grotere vogels is de kou een minder groot probleem. ‘’Als ze gezond en fit zijn kunnen ze daar goed tegen.’’ Alleen als hun voedsel verborgen ligt onder een dikke laag sneeuw of ijs hebben ze het moeilijker.

Het is ook vooral het tekort aan voedsel wat voor de uitputting zorgt bij de vogelsoorten. Het voedsel dat er is ligt verborgen onder een dikke laag sneeuw, daarom de oproep dat het nu wel echt nodig is om de vogels bij te voeren. ‘’Het kan ook wel zijn opgevallen dat er meer leven is in parken of in je eigen tuin.’’ Ter Haar vertelt dat het in de stad vaak wel vier graden warmer is en dat vogels daar ook naartoe trekken en daar hun voedsel zullen zoeken.

De vorsttrek, wanneer vogels die alleen bij hevige vorst wegtrekken, gebeurt wanneer het voor een langere tijd koud is en er sneeuw ligt. ‘’Nu zie je ook meer ganzen en eenden in de lucht die naar Zuid-Europa trekken, of nog verder naar Afrika. Daar is het warmer en is er meer voedsel te vinden.’’ De vogels passen zich goed aan, want als de dooi blijft doorzetten kan het zijn dat de vogels zich weer terug bewegen. Waar veel mensen denken dat de kou het probleem veroorzaakt, ligt dat voornamelijk aan het voedselgebrek, aldus Vogelbescherming. ‘’De vorsttrek is ook vooral voedsel gedreven.’’ Daarom dat ze het nu ook nodig vinden om ze bij te voeren.

In deze reportage wordt de verzwakking van vogels in de winter tijdens sneeuwdagen aangestipt door Ellen Smit.