DE BILT – Al drie weken lang lopen BOA’s in De Bilt rond met een bodycam. Het besluit werd genomen in de hoop dat het aantal geweldsincidenten tegen handhavers afneemt en dat zij hun taken veiliger kunnen uitvoeren. Tot nu toe worden de bodycams positief ontvangen door de handhavers.

Meer dan 9000 mensen hebben zich in 2025 schuldig gemaakt aan geweld tegen personen met een publieke taak. Steeds meer gemeenten in Nederland proberen dit tegen te gaan met beleid waarbij buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) een bodycam dragen in verband met hun veiligheid, en die van verdachten. Het doel van de bodycams is om verdere escalatie van situaties te voorkomen door het inschakelen van de camera en dit kenbaar te maken aan de verdachte. “Op het moment dat de camera aangaat, denken mensen wel twee keer na over hun acties,” aldus handhaver Tom de Leur.

Overgang

Sinds 1 april geldt dit beleid ook in de gemeente De Bilt, maar dat is niet zomaar gebeurd. Handhaver Tom de Leur neemt ons mee in hoe de beslissing is genomen. Voordat het besluit werd genomen, is er binnen de gemeente eerst gesproken over de voor- en nadelen van het inzetten van bodycams. Vervolgens moest het besluit worden geïmplementeerd binnen team PIM (Proces Informatie Management) om het goed in de gemeentelijke processen te integreren.

De overgang naar het beleid met bodycams begon met een cursus voor BOA’s uit de gemeente op 1 april. Tijdens deze cursus werden alle functies van de camera uitgelegd en gedemonstreerd, waarna de deelnemers aan het einde een certificaat ontvingen. Daarnaast vertelde De Leur dat er, naast het technische aspect, ook uitgebreid werd ingegaan op het gebruik van de bodycam. “Wanneer zet je hem aan? Wanneer zet je hem uit? Wat kan er met de beelden worden gedaan?” Dit zijn allemaal vragen die tijdens de cursus zijn besproken om de BOA’s zo goed mogelijk voor te bereiden op het gebruik van de bodycams in het veld.

Ervaringen

De Leur geeft aan dat hij gelukkig nog geen situatie heeft meegemaakt waarin hij de camera moest gebruiken, maar hij merkt wel duidelijk een verandering. “Ik ben me erg bewust van de camera terwijl ik werk.” Wanneer je in het veld bezig bent, denk je er steeds vaker aan dat je ook rekening moet houden met je eigen veiligheid. Als iemand zich onvoorspelbaar gedraagt, vraag je je af: is dit een situatie waarin ik mij onveilig voel, of moet ik het gesprek aangaan? Moet ik mijn bodycam aanzetten, of kan dit op een andere manier worden opgelost? Dit soort vragen houden handhavers nu bezig.

Het doel van de bodycams was om ervoor te zorgen dat handhavers hun werk veiliger kunnen uitvoeren en volgens De Leur is dat gelukt. “De bodycam heeft niet alleen een preventieve werking – mensen denken zeker twee keer na over hun acties als ze een camera zien – maar als er toch iets gebeurt, kan ik hem altijd aanzetten.”

De camera’s nemen namelijk constant op de achtergrond op. Dit betekent dat als iemand een handhaver aanvalt en de camera vervolgens wordt aangezet, de beelden tot 30 seconden daarvoor ook worden opgeslagen. Dit is ideaal om achteraf te bekijken wat er in zo’n situatie is gebeurd. In essentie is het een soort stok achter de deur: als er iets gebeurt, zijn er in ieder geval beelden van. Dat geeft de handhavers zeker een veiliger gevoel.

Journalist Jayla van Houten heeft ook een videoportret gemaakt over Tom de Leur waarin hij verteld over zijn persoonlijke ervaringen als handhaver en hoe het hem heeft beïnvloed.