De Bilt – De geur van versgemalen mout en het geluid van vergistmachines vullen de ruimte wanneer hobbybrouwers Cees van Weelden en Gerbrand van den Boomen aan het werk zijn in hun brouwerij HBS. Tijdens de week van het Nederlands Bier laten zij in De Bilt zien hoe ook op kleine schaal wordt bijgedragen aan de Nederlandse biercultuur. Met zelfgebouwde apparatuur en een voortdurende drang om te experimenteren staat één ding centraal: de passie voor speciaalbier.
De Hobby Brouw Studio bestaat sinds 2018 en is opgericht door Cees en Gerbrand. Ze huren een werkplaats die omgetoverd is tot hun eigen bierbrouwerij. Cees brouwt al sinds 2007 en Gerbrand brouwt sinds 2014; hij leerde dit van Cees. Tijdens het werken hebben de heren het over weekendplannen en kom er af en toe iemand uit de buurt langs voor een babbel. Beide mannen doen dit tot op de dag van vandaag nog met veel plezier en passie. Toen het hobby brouwen steeds beter ging, heeft Cees Gerbrand gevraagd om samen met Gerbrand de brouwerij op te richten. Nu is de werkplaats hun eigen paleis voor het brouwen van bier.
Er staan talloze kratten met zelf gebrouwd bier, meerdere grote vergistingsvaten, een brouwinstallatie en een zelfgemaakt schoonmaaksysteem voor de gebruikte flesjes die ze recyclen. Cees en Gerbrand zijn wekelijks aanwezig bij de brouwerij, elke maandag en woensdag besteden ze hun hele dag aan hun grootte hobby.
Ee dag brouwen met Cees en Gerbrand
Op een dag dat Cees en Gerbrand gaan brouwen, begint hun dag rond 08.00 uur. De heren schenken eerst een kop koffie in en bespreken aan tafel hoe ze de dag willen indelen. Er staat een groot bord waarop wordt bijgehouden hoeveel er tot nu toe is gebrouwd en wat er nog moet gebeuren. Op een dag als vandaag wordt er gebotteld. Bottelen betekent dat het uitvergiste bier in flesjes wordt gevuld. Daarna wordt er een klein beetje suikerwater toegevoegd, waarna de flesjes worden afgekroont.
Cees vult de biertjes met een vulmachine die drie biertjes tegelijk per keer kan vullen. Naast hem zit Gerbrand, die het suikerwater toevoegt en de flesjes daarna afsluit. Dit doet hij met een door Cees gemaakt doseerapparaat. Door de hele brouwerij staan werktuigen die door Cees zelf zijn ontworpen.
Het bierproces
Op de achtergrond hoor je de radio en de mannen gaan rustig te werk en leggen uit hoe bierbrouwen werkt. Om bier te maken begin je met mouten, waarbij graankorrels worden gekiemd en gedroogd om suikers vrij te maken. In de brouwerij vind je grote plastic tonnen waarin het mout wordt opgeslagen. Daarna wordt de geschrote (grof gemalen) mout gemengd met water en verwarmd, zodat een zoete vloeistof ontstaat die wort wordt genoemd.
Tijdens het koken wordt hop toegevoegd, een plant waarvan de bloemen zorgen voor de bittere smaak. Tot slot zorgt gist tijdens de vergisting ervoor dat suikers worden omgezet in alcohol en koolzuur.
Gerbrand zegt over bierbrouwen: “Het eerste biertje dat je brouwt zal voor de rest van je leven het lekkerste biertje zijn.” Hij voegt daaraan toe: “Naarmate je het recept van bierbrouwen kent en vaker gedaan hebt kun je gaan experimenteren met de smaken, en wij hebben inmiddels van alle bieren die we maken ons eigen recept. Ons recept is heel makkelijk gezegd wat wij echt lekker vinden.” Cees legt 3 biertjes vast koud in de koelkast die ze later op de dag na het werk kunnen proeven.
Soorten speciaalbieren
Cees en Gerbrand zijn vandaag bezig met het bottelen van Farmhouse Ale. Dit bier werd oorspronkelijk op boerderijen gebrouwen voor seizoensarbeiders in de zomer.
Maar dit is niet het enige soort speciaalbier dat zij hier brouwen. Tussen de hoge stapels kratten staan onder andere Blond, Dubbel, Weizen, American Amber, Sterke Blond en Mosaic IPA. De brouwers proberen ook rekening te houden met de seizoenen. Nu het warmer is en zij in T-shirts werken, kiezen zij andere bieren dan in de winter. Gerbrand zegt hierover: “We proberen wel een beetje rekening te houden met het seizoen. Je gaat in de zomer geen bokbier drinken, dat is meer iets voor de herfst.” In de brouwerij staat ook een whiskyvat waar ze zwaardere bieren op lageren, zogenoemd Barrel Aged bier. Zo hebben ze bijvoorbeeld Baltic Porter die een jaar op whiskyvat gelagerd is.
Commerciële brouwers in Nederland
Nederland telt naar schatting tussen de 17.500 en 25.000 hobbybrouwers. De afgelopen jaren is thuis bierbrouwen in Nederland sterk gegroeid, mede door de opkomst van brouwpakketten, online communities en de speciaalbiercultuur. In 2023 werd het aantal hobbybrouwers nog geschat op 15.000 tot 20.000, wat laat zien dat de interesse in hobby brouwen blijft toenemen. Ook het aantal bierbrouwerijen groeide jarenlang hard, al was er in 2025 voor het eerst sinds 2010 sprake van een lichte daling. Maar ondanks deze lichte daling telde Nederland op 1 januari 2025 nog altijd 740 bierbrouwerijen, bijna tien keer zoveel als in 2010. Het merendeel van deze brouwerijen bestaat uit kleine ondernemingen, waardoor veranderingen in deze grote een groep invloed hebben op het totale aantal brouwerijen.
Gerbrand (links) en Cees (rechts) tijdens het bottelen in de brouwerij.
De gebottelde biertjes worden afgeplakt door Gerbrand.
