CENTRUM- Op 21 maart worden de afvalprikkers en vuilniszakken uit de kast gehaald voor De Landelijke Opschoondag. Dit jaar staan er nieuwe deelnemers en een nieuwe organisator klaar om de strijd tegen het zwerfafval aan te gaan. Het doel van de dag is het creëren van bewustwording rondom afval op straat.
Op De Landelijke Opschoondag wordt er stilgestaan bij plastic frummeltjes, blikjes en andere troepjes dat op straat rondzwerft. Van 10 uur ’s ochtends tot 12 uur wordt er afval geprikt in het centrum. Het verzamelen gebeurt aan de centrumzijde van station Hilversum. Een groepje van zeven mensen staat met elkaar te kletsen. In hun rechterhand een afvalgrijper en in hun linker een nog lege vuilniszak. Na een praatje te hebben gemaakt, maken ze hun strijdwapens voor de dag klaar. De route die vandaag wordt gelopen begint bij het station, gaat door het centrum heen en eindigt weer terug op het stationsplein.
De Landelijke Opschoondag fungeert voornamelijk als een dag van bewustwording van het afvalprobleem op straat. Dit is ook de reden waarom het rondje door het centrum wordt gelopen. Het groepje krijgt veel steun en aanmoediging van mensen om hen heen. ‘Wat zijn jullie goed bezig’, zegt een vrouw die met haar kinderen op pad is. ‘Veel meer mensen zouden dit moeten doen’, zegt een meneer die een praatje aan het maken is met een van de prikkers. Wat opvalt is dat de actie niet alleen aandacht krijgt van volwassenen, maar ook kinderen slaan erop aan. Als de groep langsloopt draaien kinderen aandachtig hun hoofd om en blijven ze met grote ogen kijken. ‘Het uiteindelijke doel van de dag is dat in de toekomst mensen geen afval meer op straat gooien’, aldus Elisabeth. ‘Je hebt landen waar bijna geen vuilnis op straat ligt, zoals Japan, zij zijn zo bewust van afval weggooien, daar kunnen we nog een voorbeeld van nemen. We hopen met acties zoals De Landelijke Opschoondag een beetje bij beetje bewustwording te creëren.’
Dit jaar wordt De Opschoondag voor de eerste keer georganiseerd door Elisabeth. Een Extinction Rebellion activiste voor wie milieu en vervuiling een grote rol spelen in het leven. ‘Ik zag de landelijke actie en ik dacht; daar moet ik iets mee doen’, zegt Abbing. In het begin was het niet de bedoeling om de actie groot te maken. ‘In het begin wilde ik het alleen met mijn XR groepje doen. De duurzaamheidsorganisatie Hilversum100 hoorde van mijn actie en heeft het vervolgens groter getrokken, samen is het in ieder geval beter dan in je eentje.’ Dat deze actie haar veel doet is te zien. Met haar paarse shirt aan, waar ze met trots het logo van Extinction Rebellion draagt, prikt ze ijverig het afval om haar heen.
Het meeste afval dat op de grond te zien is, zijn de uiteindes van sigaretten. Rond het station liggen honderden uiteindes en waarschijnlijk wel meer. Ze zijn te zien tussen de richels van de stoep, naast de prullenbak en op de grond bij de taxistandplaats. De taxichauffeurs, die staan te wachten op een klant, geven af en toe een vreemde blik aan het schoonmaakgroepje. Het lijkt alsof ze proberen te zeggen: dit is mijn rommel niet en anders blijf ervan af. Het groepje prikkers concludeert met moeite dat er te veel sigaretten zijn om ze met prikkers van de grond te rapen en verleggen hun focus. Blikjes, plasticzakjes en snoepverpakkingen worden vervolgens het meest opgepakt.
Door de nieuwe organisator, Elisabeth, doen dit jaar veel nieuwe deelnemers mee aan de actie. De Hilversumse Roos is zeer ervaren in het prikken van zwerfafval en doet dit jaar voor het eerst mee aan de actie. Roos prikt al twee jaar elke week minimaal een uur afval in haar wijk. ‘Ik zag altijd zo veel vuil liggen. In het begin had ik alleen een losse zak, daarna een ring maar dat werd wel erg veel gesjouw en nu heb ik mijn eigen karretje’. Het karretje bestaat uit twee vuilniszakken, eentje voor grofvuil, de ander voor PMD en onderop is een bakje voor statiegeldblikjes en flesjes. Ze loopt voorop de schoonmaakstoet en loopt als een boegbeeld rond. ‘Ik doe speciaal een neongeel hesje aan om op te vallen. Zo probeer ik mensen te stimuleren en bewust te maken van het afvalprobleem’.
De dag verloopt vrolijk. De groep kletst erop los en er klinkt veel gelach tijdens het prikken. De ochtend begint koud en mistig en voor het opruimen worden handschoenen aangetrokken, voor hygiënische redenen, maar ook zeker tegen de kou. De groep probeert zo veel mogelijk bij elkaar te blijven, maar in de zijstraatjes van Groest ligt zodanig veel zwerfafval dat de groep uit formatie valt. Al kletsend en prikkend maakt de groep het rondje terug naar het station. De gevulde vuilniszakken worden weggegooid bij een ondergrondse container, vijf minuten vanaf het station. Zelfs nadat de vuilniszakken zijn weggegooid, worden er nog troepjes opgeruimd. Aangekomen bij het startpunt wordt de dag geëvalueerd. Het grijzige weer maakt plaats voor een stralend zonnetje. De deelnemers vertrekken met een glimlach een vrolijk hupje terug naar huis.
