De stijging van het aantal jongeren in Hilversum neemt af, terwijl het aandeel ouderen juist toeneemt. Uit gepubliceerde cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat de gemeente Hilversum tussen 2014 en 2024 sneller vergrijst dan omliggende Gooise gemeenten. Die ontwikkeling kan grote gevolgen hebben voor het onderwijs in de stad, wat afhankelijk is van de instroom van nieuwe jongeren.
Volgens CBS-gegevens steeg het aantal jongeren tussen 0 en 19 jaar in Hilversum van 2014 tot 2016 met 539, tegenover 309 jongeren van 2022 tot 2024. Dat is een daling van 43 procent wanneer je de twee periodes met elkaar vergelijkt. In dezelfde periode nam het aantal inwoners van 65 jaar en ouder toe van 16320 naar 17675, wat een stijging is van 8,3 procent Daarmee verschuift de bevolkingssamenstelling van de gemeente richting een oudere bevolking.
De ontwikkeling verloopt sneller dan in omliggende gemeenten. Wanneer de data van Huizen wordt bestudeerd is te zien dat het aantal jongeren, in de periodes die eerder benoemd zijn bij de cijfers van Hilversum, met 32 procent daalt, terwijl Blaricum maar een daling, wat betreft stijging van jongeren, van 16 procent liet zien. Hierdoor ontstaat een verschil tussen Hilversum en de rest van het Gooi: de stad vergrijst relatief sneller dan haar buurgemeenten. In figuur 1 is te zien dat de stijgende trend van jongeren steeds meer afzwakt naarmate we het heden naderen. Duidelijk is te zien dat de blauwe lijn van Hilversum steeds meer horizontaal begint te lopen. Huizen heeft al een dalende lijn te pakken wat betreft jongeren van 0-19 jaar.
Die demografische verschuiving kan gevolgen hebben voor scholen. Basisscholen zijn wat betreft financien afhankelijk van het aantal ingeschreven leerlingen. Wanneer het aantal kinderen in een gemeente daalt, kan dat leiden tot minder inkomsten, wat uiteindelijk zelfs kan leiden tot sluitingen. Dat speelt nu al in Hilversum. Volgens Hilversumsnieuws.nl blijkt dat het openbaar onderwijs onder financiële druk staat door een dalend aantal leerlingen.
Volgens onderwijsstichting STIP merken scholen de ontwikkeling al. “Op enkele scholen zien we dat de instroom wat afneemt,” zegt de woordvoerder van STIP. “Gelukkig is het nog niet daadwerkelijk ernstig dat het financiële gevolgen heeft voor de scholen maar we hopen niet dat deze trend doorzet en houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten.”
De CBS-cijfers laten zien dat deze ontwikkeling al langere tijd gaande is. Sinds 2014 neemt de groei van het aandeel jongeren in Hilversum vrijwel ieder jaar af, terwijl het aandeel ouderen juist groeit. Dit wijst op een structurele trend in plaats van een tijdelijke schommeling. Als deze ontwikkeling doorzet, kan dat de vraag naar basisscholen verder verminderen, terwijl de vraag naar ouderenzorg juist toeneemt.
Deze ontwikkeling is ook goed te zien als je het aantal ouderen van 65 jaar of ouder naast de lijn legt van het aantal jongeren in Hilversum. Figuur 2 toont dat de groene lijn van het aantal ouderen net wat scherper omhoogloopt dan de rode lijn van de jongeren.
Toch zijn er ook beperkingen aan de data. De CBS-cijfers tonen het aantal geregistreerde inwoners per leeftijdsgroep, maar niet hoeveel kinderen daadwerkelijk in Hilversum naar school gaan. Sommige leerlingen gaan bijvoorbeeld naar scholen in omliggende gemeenten. Ook zijn tijdelijke bewoners of niet-geregistreerde inwoners niet altijd zichtbaar in de cijfers. De data tonen daarom geen direct oorzakelijk verband, maar wel een mogelijke verklaring voor dalende leerlingenaantallen.
Daarnaast gaat het om momentopnames op 1 januari van elk jaar. Veranderingen gedurende het schooljaar zijn daardoor niet zichtbaar in de cijfers en grafieken. Voor een volledig beeld van de druk op scholen zijn ook gegevens over schoolinschrijvingen nodig. Toch geven deze bevolkingscijfers een duidelijke indicatie van de richting waarin de gemeente Hilversum zich ontwikkelt.
Concluderend wijzen de cijfers erop dat Hilversum zich ontwikkelt van een relatief jonge gemeente naar een vergrijzende gemeente met een oudere bevolkingsgroep. Als de trend doorzet, zal dat niet alleen zichtbaar zijn in de statistieken, maar ook in klaslokalen, schoolgebouwen en de vraag naar onderwijs in de stad.
Jongeren 0-19 Jaar
Inwonersaantal Hilversum
