HILVERSUM – Om fans en oud-collega’s de kans te geven afscheid te nemen van televisie-icoon Sonja Barend, heeft museum Beeld en Geluid in Hilversum een condoleanceregister en herdenkingsplek geopend. Bezoekers kunnen in het museum een persoonlijke boodschap achterlaten voor de nabestaanden en iconische televisiefragmenten van de presentatrice terugkijken.
Het initiatief voor dergelijke herdenkingsplekken ontstond zo’n twee jaar geleden bij het museum. Volgens Dennis de Bruin, initiatiefnemer, bleek daar toen direct veel behoefte aan te zijn. “We merkten dat bezoekers het heel erg fijn vonden om enerzijds een herinnering op papier te zetten, maar anderzijds ook om gewoon weer eens wat oude beelden terug te kunnen kijken”, vertelt De Bruin. Inmiddels is de loungeruimte achter de ontvangstbalie de vaste plek geworden waar het instituut grote mediapersoonlijkheden eert.
Dat dit fysieke afscheid voorziet in een behoefte, blijkt wel uit de aanloop. Het register trekt een duidelijke doelgroep van vijftigplussers en verschillende mensen uit de televisiewereld. Marleen van Dam is één van de liefhebbers die speciaal naar het museum kwam om het register te tekenen. Ze is met de talkshows van Barend opgegroeid. “Sonja was voor mij, en voor heel veel anderen, een absolute pionier op de televisie,” vertelt van Dam. “Ze was niet alleen het gezicht van mijn jeugd, maar ook een voorbeeld van een sterke vrouw die zich door niemand de mond liet snoeren. Het is heel fijn om hier te zijn, haar stem te horen en samen met anderen even stil te staan bij wat ze voor ons betekend heeft.”
Voor de inrichting van de herdenkingsplek is flink in de archieven gedoken. Bezoekers kunnen met behulp van koptelefoons luisteren naar de meest memorabele momenten uit de carrière van de presentatrice. Omdat Barend vrijwel haar hele loopbaan voor de publieke omroep werkte, had het instituut de beelden voor het uitkiezen. “Onze conservatoren, de collectie-experts, hebben een selectie gemaakt van haar meest iconische tv-fragmenten,” legt De Bruin uit.
Barend laat niet alleen herinneringen achter, maar ook een belangrijke erfenis achter voor de journalistiek. De Bruin ziet in de werkwijze van de presentatrice een belangrijke les voor studenten en beginnende televisiemakers. “Wat ik de afgelopen week heel veel heb gehoord, is dat Barend werd geroemd om haar lef. Ze was heel goed in het op hun gemak stellen van gasten, maar toonde tegelijkertijd de durf om een prikkelende vraag te stellen. Precies dat beetje schuren, zonder de geïnterviewde in een moeilijk parket te brengen, is iets wat jonge journalisten absoluut van haar kunnen leren.”
Het condoleanceregister blijft nog ongeveer een week open. Daarna verzamelt Beeld en Geluid het condoleanceregister en eventuele andere steunbetuigingen om deze persoonlijk over te dragen aan de nabestaanden.
