Ondanks de tropische hitte trok het IkToon Festival afgelopen zaterdag (27 juni) zo’n 1.500 bezoekers naar het Raadhuis in Hilversum. Tijdens het gratis festival kregen tientallen amateurkunstenaars een podium en konden bezoekers deelnemen aan verschillende creatieve workshops. Organisator Marleen van den Heuvel ziet het festival niet alleen als een plek waar zichtbaar wordt hoeveel creativiteit er in Hilversum aanwezig is, maar ook waar inwoners, verenigingen en verschillende kunstvormen met elkaar in contact komen.

Podium voor amateurkunst

Het IkToon Festival werd in 2016 als nationale campagne gelanceerd door heel Nederland, maar inmiddels is de landelijke organisatie gestopt. Toch wordt het festival nog ieder jaar in Hilversum georganiseerd en is het een van de weinige overgebleven IkToon-festivals in Nederland. Hiermee krijgen amateurkunstenaars in Hilversum een podium op een bijzondere locatie: het monumentale raadhuis van Dudok.

‘Het is echt een podium voor de amateurkunsten,’ vertelt van den Heuvel. ‘Mensen repeteren vaak het hele jaar om uiteindelijk een uitvoering te kunnen geven. Dan is het mooi dat ze hier hun werk aan een groot publiek kunnen laten zien.’

Van den Heuvel benadrukt dat het festival om meer draait dan alleen optredens. Amateurkunstenaars werken vaak maanden of zelfs een jaar toe naar een uitvoering en krijgen tijdens IkToon de kans om hun werk met anderen te delen. Daarnaast ontmoeten verenigingen elkaar en ontdekken bezoekers wat er allemaal op cultureel gebied in Hilversum gebeurt. Van den Heuvel wijst erop dat verschillende onderzoeken laten zien dat het beoefenen van kunst mensen met elkaar verbindt en bijdraagt aan hun welzijn.

Kunst voor iedereen

Naast de optredens kunnen bezoekers ook zelf aan de slag. Tijdens het festival worden workshops gegeven op het gebied van onder meer dans, poëzie en beeldende kunst. Zo kunnen de bezoekers niet alleen kijken, maar ook zelf ervaren wat kunst met mensen doet. ‘Het is een plek waar mensen elkaar ontmoeten, inspiratie opdoen en ontdekken hoeveel creativiteit er in Hilversum aanwezig is,’ vertelt de organisator.

Dat het festival een breed beeld wil geven van de samenleving, is ook terug te zien in het programma. Jong en oud, verschillende culturele achtergronden en deelnemers met en zonder beperking staan naast elkaar op het podium. Doordat toegang tot het festival gratis is, wil de organisatie cultuur toegankelijk en bereikbaar maken voor iedereen.

Warme sfeer brengt balletacademie ieder jaar terug

Een van de deelnemers is de Stefanovska BalletAcademie, die dit jaar haar twintigjarig jubileum viert. De balletacademie is al vanaf de eerste editie verbonden aan het festival en ziet hoe belangrijk zo’n podium is voor amateurkunst. Eigenaresse en balletdocent Marianna Stefanovska vindt dat amateurkunst nog te weinig aandacht krijgt.

‘Als er over ballet wordt geschreven, gaat het bijna altijd over professionele gezelschappen. Amateurkunst zie je veel minder terug in de media, terwijl juist daar zoveel passie en ontwikkeling achter zit.’ Daarom doet de Balletacademie al sinds de eerste editie mee aan het festival. Stefanovska ziet IkToon als een podium dat leerlingen een andere ervaring biedt dan een theater. Bezoekers zitten vlak voor de ballerina’s, waardoor er meer contact ontstaat tussen publiek en deelnemers.

Tijdens deze editie traden leerlingen uit zowel Hilversum als de onlangs geopende vestiging in Amsterdam samen op. Kinderen die nog maar net zijn begonnen met ballet stonden op hetzelfde podium als ervaren wedstrijddansers. ‘Juist die combinatie maakt het optreden bijzonder,’ vertelt Stefanovska, ‘iedereen kan op zijn eigen niveau laten zien wat hij of zij heeft geleerd.’

Voor de leerlingen betekent het festival meer dan alleen een voorstelling geven. Tijdens de voorbereidingen ziet Stefanovska kinderen zichtbaar groeien in hun zelfvertrouwen. Ze leren samenwerken, omgaan met spanning en ontwikkelen zich niet alleen als danser, maar ook als persoon. ‘Het optreden is mooi, maar het proces ernaartoe vind ik misschien nog wel belangrijker. Je ziet kinderen steeds meer durven en zichzelf ontwikkelen.’

Ook het publiek speelt daarin een rol. Doordat de optredens in het raadhuis plaatsvinden, zien de bezoekers de ballerina’s van heel dichtbij. Volgens Stefanovska zorgt dat voor een warme en persoonlijke sfeer. ‘Na afloop praten bezoekers met de leerlingen. Dat is voor veel kinderen een bijzondere ervaring.’

Hitte vraagt om extra maatregelen

Door de extreme hitte was het vooraf nog onzeker of het festival kon doorgaan. De organisatie hield de weersvoorspellingen nauwlettend in de gaten en trof verschillende maatregelen. Er kwamen extra waterpunten, parasols en optredens werden verplaatst naar koelere ruimtes in het raadhuis. Als er code rood was afgegeven, zou het festival zijn afgelast. Uiteindelijk verliep de dag zonder grote problemen en bleef het bezoekersaantal met ongeveer 1.500 mensen vergelijkbaar met voorgaande jaren.

Festival wil verder groeien

Met plannen voor een nog diverser programma wil de organisatie ook de komende jaren amateurkunst zichtbaar houden in Hilversum. Daarmee wil Van den Heuvel dat het festival ook de komende jaren een ontmoetingsplek blijft waar inwoners niet alleen naar kunst kijken, maar er ook zelf onderdeel van kunnen worden.