In mei leggen alle vogels een ei, maar steeds vaker nestelen vogels zich niet meer tussen de takken en bladeren. Veel vogels nestelen zich onder zonnepanelen en dit zorgt voor brandgevaar, overlast en schade. Ook Houten merkt hiervan de nadelen, maar wat kun je er eigenlijk aan doen?
Duiven zijn de grote boosdoener van het nestelen onder zonnepanelen. Het materiaal waar zij hun nesten van maken, wat onder andere bestaat uit takken, bladeren en stro, zijn extreem brandbaar. Doordat duiven, maar ook andere vogelsoorten, druk bezig zijn met het maken van hun nesten kan schade aan de kabels van een paneel een kans veroorzaken dat het brandbare nestmateriaal vlamvat. De ruimte achter een zonnepaneel is met intentie, zo kan een paneel juist ventileren. Zodra hier een nest tussen zit en er niet goed kan worden geventileerd kan dit drastische gevolgen hebben.
Het eerste instinct zal zijn om het nest zelf te verwijderen als deze onder je zonnepanelen is gebouwd, maar volgens de Omgevingswet van 1 januari 2024 mag men niet zomaar een nest verwijderen. In het broedseizoen dat loopt van ca. 15 maart tot ca. 15 juli, is het verwijderen van nesten verboden met gevolgen van geldboetes van 750 euro. Buiten het broedseizoen mogen lege nesten worden verwijderd, maar dit verschilt per vogelsoort. Vogels die hun nesten het hele jaar door gebruiken zijn het gehele jaar door beschermd.
Groei zonnepanelen
De interesse in zonnepanelen neemt landelijk in de afgelopen vijf jaar met een stijgende lijn toe. In 2021 telde Nederland 1.7 miljoen installaties van nieuwe zonnepanelen, wat in Houten op ongeveer zes duizend lag. In 2025 heeft dit aantal zichzelf bijna verdubbeld tot elf duizend nieuwe installaties in de Utrechtse gemeente.
Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid heeft in de afgelopen paar jaren rond de 30 tot 35 branden in Nederland vastgesteld waar zonnepanelen bij betrokken waren, maar specificeert hierbij niet dat de zonnepanelen de oorzaak waren van de brand of dat het gaat om de aanwezigheid van vogelnesten. Landelijk en provinciaal worden er geen specifieke cijfers bijgehouden over branden die ontstaan door vogelnesten onder zonnepanelen, legt Margot Bakker van Veiligheidsregio Utrecht uit.
Nesten voorkomen
Er zijn daarentegen manieren om te voorkomen dat vogels tussen zonnepanelen hun nesten bouwen zonder het risico op een boete, zoals het plaatsen van borstels achter het paneel voordat het broedseizoen begint. ‘De borstels die wij plaatsen worden onder zonnepanelen gemonteerd om te voorkomen dat vogels, met name duiven, zich onder de panelen nestelen,’ verteld Melvin Zijtveld van ML Solar Cleaning. ‘De borstels worden strak onder de rand van de panelen bevestigd, zonder te boren in het dak of de installatie. Het is een duurzame en diervriendelijke oplossing: vogels raken niet gewond, maar kunnen simpelweg niet meer onder de panelen komen.’ Hij ziet dat de vraag naar de plaatsing van deze borstels in Houten voornamelijk toeneemt doordat steeds meer woningen zonnepanelen hebben. Echter merken de bewoners het probleem vaak pas op nadat de overlast al begonnen is: ‘Preventieve plaatsing voorkomst schade en extra kosten achteraf.’
Gevolg
Zonnepanelen bieden een verschuilde, comfortabele plek voor vogels om hun kuikens in te beschermen, maar als deze plekken niet meer beschikbaar zijn, wat voor gevolg heeft dit voor de vogels zelf? Cijfers van opgevangen vogels zijn moeilijk te herleiden. Veel dierenopvangen houden deze cijfers niet bij, omdat zij te weinig meldingen krijgen of te weinig ruimte hebben. ‘Wij halen zo min mogelijk zelf stadsvogels op gezien onze gelimiteerde capaciteit,’ beaamt David van de Stichting Dierenambulance Utrecht.
