HOUTEN – Met verklede docenten in cadeaupakken, kanjerkoeken met spreuken en complimentkaartjes in de pauze viert het College de Heemlanden maandag 2 maart opnieuw Complimentendag. Wat voor leerlingen als een gezellige en positieve dag voelt, blijkt onderdeel van een bredere aanpak tegen pesten en negatieve groepsdynamiek. De dag wordt inmiddels voor de vierde keer gevierd als strategie om de positieve sfeer in de klas te beïnvloeden.

De dag is vier jaar geleden opgezet door Chanel de Reuver. De Reuver is naast docent Engels en docent Gezondheid en Leefstijl ook de anti-pestcoördinator. Zij wilde deze dag anders inrichten dan de zwaardere dagen zoals week tegen pesten, paarse vrijdag etc. ‘Het moet een dag vol glimlachen en positiviteit zijn.’ Elk jaar ondergaat de complimentendag een ontwikkeling.

‘Ik hijs elk jaar een collega in een cadeaupak die de leerlingen ’s ochtends ontvangt.’ De menselijke presentjes delen dit jaar kanjerkoeken uit met een spreuk. Voorgaande jaren werd de koek vervangen door een geodriehoek en een pen. Over de dag heen krijgt iedereen de mogelijkheid om een complimentje uit te delen, zowel bij de leerlingen als bij de docenten. Leerlingen kunnen een tegeltje uitschrijven en uitdelen aan iemand. En docenten gaan in de grote pauzes op stap om complimenten te verspreiden. In de lerarenkamer krijgt elke docent een opdracht: Schrijf een compliment aan degene boven je. Ook personeel mag ervaren hoe het is om een complimentje te ontvangen of delen. Tijdens de mentorlessen wordt een werkgroep georganiseerd rond het thema. Volgens De Reuver is het belangrijk dat docenten zichtbaar het voorbeeld geven. “Zij hebben invloed op het groepsproces. Als zij de norm zetten, zien leerlingen dat dit is waar we als school voor staan.”

Ontstaan

De insteek voor de dag is ontstaan vanuit de preventie van pesten. Als anti-pestcoördinator merkte De Reuver dat veel casussen dezelfde kern hadden: negatieve groepsdynamiek waarin leerlingen moeilijk zelf het tij konden keren. Het tevredenheidsonderzoek toont voor de school geen zorgwekkende getallen over pesten. “Het is niet nul, dat zal het helaas nooit zijn, maar we scoren best goed t.o.v. het landelijk gemiddelde/ maar we zitten netjes binnen de benchmark,’ aldus De Reuver. De pieken lieten zich vooral zien in de zogenoemde Zilveren en Gouden weken, vlak na de vakanties. Hierin wordt extra ingezet op groepsvorming. Juist in de dalen worden preventieve strategieën georganiseerd zoals de complimentendag. Of de dag noodzakelijk is blijft een open vraag. Wat in elk geval zichtbaar is: de complimentbriefjes verdwijnen van de posters en worden niet teruggevonden in de prullenbak. “Dat vond ik misschien nog wel het mooiste moment,” aldus De Reuver.

Kanttekening

De leerlingenraad van de Heemlanden maakt een bijzondere kanttekening. ‘Complimentendag kan ook een averechtse werking hebben.’ Het moment dat je kinderen de mogelijkheid geeft om complimenten naar elkaar te sturen, wordt het ook heel duidelijk welke kinderen geen complimenten ontvangen. Er ontstaat een kloof die het gevoel van buitensluiting kan versterken. “Dat is iets waar we ons bewust van zijn,” zegt De Reuver. “We willen het zo inclusief mogelijk organiseren. Een idee kan in theorie heel leuk zijn, maar in de praktijk moet het voor iedereen positief uitpakken.”

Beloning

Volgens Het Trimbos-instituut hangt een beter mentaal welbevinden samen met sociale steun vanuit je omgeving, o.a. in de vorm van complimenten. Positieve sociale interacties, zoals het geven en ontvangen van complimenten, kunnen bijdragen aan dat gevoel van geluk. Onderzoek toont aan dat waardering het beloningssysteem in de hersenen kan activeren, wat samenhangt met gevoelens van motivatie en tevredenheid.

Samenwerking

De school werkt nauw samen met maatschappelijke organisaties zoals Shine Houten en van Houten&co. Zij verzorgen workshops en voorstellingen die verspreid over de leerjaren worden aangeboden. Over twee weken staan mantelzorglessen gepland. Ook met de wijkagent wordt structureel contact onderhouden. De driehoek tussen school, organisatie en wijkagent zorgt voor een optimale kennis van de jongeren. Zo is er op ieder moment wel iemand die oog heeft op de jongeren. Volgens de school zorgt deze samenwerking ervoor dat signalen vroegtijdig worden opgepakt en casussen sneller kunnen worden besproken.