Houten- Sinds kort wordt er gewerkt aan een experiment met de natuur langs het fietspad tussen Oud Wulven en de Rondweg in Houten. Aan deze weg staan namelijk drie knotessen die verloren dreigen te gaan. Maria van de Looverbosch van Stichting NatuurvanVroeger NU probeert daarom nieuwe knotessen te kweken uit snoeiafval van de eeuwenoude essen, om zo de bomen te behouden. Dat is van belang voor de natuur en het historische erfgoed van Houten.
Knotessen in gevaar
De knotessen staan namelijk samen met andere autochtone boom- en struiksoorten onder druk in Nederland. Door onder andere essentaksterfte gaan er veel bomen verloren. Uit het rapport Behoud Groen Erfgoed van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap blijkt dat op dit moment de helft van de honderd autochtone boom- en struiksoorten ernstig bedreigd is. Daarnaast bevat minder dan drie procent van de Nederlandse bossen en landschapselementen, oorspronkelijke wilde bomen en struiken. In Houten is dit probleem onder andere terug te zien bij het fietspad tussen Oud Wulven en de Rondweg. Daar stonden eerst vijf knotessen, maar daarvan zijn er inmiddels twee verloren gegaan. “Het is een treurig beroep wat ik op dit moment heb”, vertelt Maria van de Looverbosch. Zij is onderzoeker in ecologie en werkzaam bij Stichting NatuurvanVroeger NU. Bij de stichting doen ze onderzoek om oude inheemse natuur en groen erfgoed te behouden.
Het experiment
Het experiment in Houten is een voorbeeld van het onderzoek dat de stichting doet. Van de Looverbosch gebruikt takjes van de knotessen die afgelopen winter gesnoeid zijn en zet die in potjes met water of aarde. “Van de vijftien potjes die ik heb staan, staan er nog dertien volop in blad. Daar ben ik heel blij mee.” Van de Looverbosch zag een soortgelijk experiment voorbij komen op de BBC en ging gelijk aan de slag. “Een onderzoeker deed het experiment met andere bomen en ik doe het met de knotes. Dat lukt voor nu aardig.”
Ecologische- en historische waarde van de knotes
De driehonderd jaar oude essen zijn namelijk van grote waarde voor natuur en erfgoed van Houten. Vroeger werden de knotessen gebruikt om het vee op het land te houden. De dunnere takken werden gebruikt als veevoer. Op en in de knotessen leven schimmels en dieren en er groeit veel mos op de essen langs het fietspad. “De boom bevat een hele wereld aan leven”, zegt Van de Looverbosch. “De bomen bevatten uniek genetisch materiaal. Ze staan symbool voor de geschiedenis van Houten”, legt Van de Looverbosch uit. “Deze bomen hebben zich ook aangepast aan de lokale omstandigheden waardoor ze veel minder vatbaar zijn voor ziektes en beter tegen klimaatverandering kunnen. Als deze bomen ziek worden en verdwijnen, worden ze vervangen door jonge bomen en daarmee verdwijnt het DNA van de boom en de historie.”
Kritiek op gemeentelijk beheer van groen erfgoed
Daarnaast voelt Van de Looverbosch zich te weinig gesteund door de gemeente Houten. Ze ziet dat de gemeente weinig doet om de verdwijning van autochtone boom- en struiksoorten tegen te gaan. “Natuurbeheerders volgen een korte cursus en daarna snoeien ze bomen die in volle bloei staan. Het is alsof je de armen van mensen eraf snijdt en kijkt hoelang ze nog blijven leven. Het is schandalig.” Van de Looverbosch probeert de gemeente te helpen, maar krijgt geen gehoor. “Ik probeer ze advies te geven, maar ze willen niet luisteren. Ze geven weinig om mijn experiment en andere werk. Er wordt te weinig omgekeken naar ecologie.”
Volt erkent zorgen over natuur
Leon Commandeur, nummer zeven op de lijst van partij Volt Houten erkent dat er een probleem is met het behouden van autochtone bossen en struiken, maar zegt Van de Looverbosch niet te negeren. “Sinds wij hier actief zijn als Volt in Houten hebben wij het regelmatig over haar zorgen. Ik krijg namelijk ook de indruk dat er minder aandacht is voor landschapselementen. Dat is jammer want de schoonheid van Houten zit juist in de natuur.” Volt begrijpt de zorgen van Van de Looverbosch daarom ook. “Wij steunen haar streven naar meer landschapselementen in Houten. Een specifiek experiment zoals dat met de knotessen kunnen we dan weer wat lastiger steunen in de gemeenteraad. Maar wij willen bij Volt ook meer behoud van landschap en groen erfgoed.”
Toekomstplannen
Voorlopig zal Van de Looverbosch verder gaan met het experiment bij Oud Wulven om groen erfgoed in Houten te behouden. Ze kijkt de ontwikkeling van het experiment met veel plezier aan. “We zien dat er leven uit driehonderd jaar oud DNA kan ontstaan dus daar ben ik erg positief over.” Daarnaast is er bezwaar gemaakt bij de gemeente over het snoeien van bomen die in bloei staan. Ook kijkt de stichting verder dan alleen het experiment met de knotessen en gaan zij meer aandacht schenken aan vijf locaties met groen erfgoed in Houten.
