Houten – Uit nieuw onderzoek van kenniscentrum EIS blijkt dat het nog altijd slecht gaat met bijen en zweefvliegen in Nederland. Zo is het aantal zweefvliegen over dertig jaar tijd met 50 tot 90 procent afgenomen. Volgens organisatie The Pollinators, een beweging die zich inzet voor bestuivers en biodiversiteit, moet er meer aandacht komen voor de leefomgeving van bestuivende insecten in Nederland. Bewonersinitiatief Houtense Bijzaken wilt echter lokaal het verschil maken. Vrijwilligers zetten zich in om Houten van meer biodiversiteit te voorzien.
Minder groen
Leefgebieden voor bestuivers verdwijnen steeds meer. ‘Architecten houden vaak geen rekening met groen tijdens het bouwen van woonwijken’, vertelt Ronald Verbeek, initiatiefnemer van Houtense Bijzaken. Hierdoor zijn er niet genoeg bloemen en planten waar bestuivende insecten hun voedsel vandaan kunnen halen. Bij Houtense Bijzaken zetten buurtbewoners zich in om de omgeving van meer groen te voorzien en het voor de insecten aangenamer te maken. Dit houd in: minder asfalt, meer groen. Zo leggen ze verschillende bijenoases aan waar diversiteit centraal staat. ‘We proberen rekening te houden met de bloeiboog, dat wil zeggen dat we er voor willen zorgen dat er het hele jaar door iets bloeit waar die insecten wat aan hebben,’ vertelt Verbeek. Samen met de gemeente, terreinbeheerders en omwonenden werken ze nauw samen om geschikte plekken te vinden.
Weinig bewustzijn
Veel mensen zijn zich niet bewust van de gevolgen van de sterke afname. Volgens EIS is ongeveer 85% van onze voedselgewassen afhankelijk van bestuiving door insecten. Zonder bestuivers zouden heel veel fruitsoorten en gewassen verdwijnen. Tosca van der Wouden, medewerker bij The Pollinators, merkt dat veel mensen vaak onwetendheid zijn. ‘Een groot deel van wat er op ons bord ligt is afhankelijk van bestuivende insecten en helaas zijn veel mensen zich daar niet bewust van’, vertelt ze. Ook Verbeek merkt dit in zijn omgeving en hoopt met het bewonersinitiatief meer bewustzijn te creëren onder de bewoners van Houten. Zo heeft hij meerdere informatiebordjes geplaatst bij plekken waar Houtense Bijzaken actief is.
Waarnemingen
Het bewonersinitiatief doet ook onderzoek naar bijen en andere insecten in de gemeente. Al vanaf 2021 houden ze zich bezig met bijentellingen. ‘Het is een continu proces van dingen onderzoeken’, vertelt Ronald Verbeek. Het rapport van 2025 geeft goed inzicht over de huidige stand van zaken en zorgt er ook voor dat ze er achter komen wat de insecten nodig hebben. In de laatste twintig jaar zijn er 43 soorten bijen waargenomen in Houten, terwijl de Houtense leefomgeving wel potentie heeft voor 112 soorten. Volgens Verbeek is er dus nog altijd ruimte voor verbetering.
Kleine actie, grote impact
The Pollinators hopen met hun actie mensen op een makkelijke manier te betrekken bij bestuivende insecten. Met hun landelijke campagne ‘Voer de bij bij’ willen ze zoveel mogelijk mensen bereiken om ook een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de leefomgeving van bestuivers. Zo kunnen de mensen zakjes bloemzaad ophalen bij verschillende voedselbanken voor bijen. Ook in Houten zijn deze ophaallocaties te vinden. Naast het creëren van een stukje bewustzijn hopen ze ook verwondering en enthousiasme mee te geven.
