LEIDSCHE RIJN – In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen vraagt de Partij voor de Dieren Utrecht opnieuw aandacht voor biodiversiteits- en klimaatcrisis. Volgens PvdD raadslid Anna Sasbrink, woordvoerder biodiversiteit en groen, staat de biodiversiteit in Leidsche Rijn onder druk door eenvormige beplanting, verstening en de manier waarop de openbare ruimte wordt ingericht. Urgenda-campagne Meer Bomen Nu ziet die problemen breder terug in klimaat en biodiversiteit, en probeert mensen praktisch te helpen met het weggeven van jonge bomen.
Volgens Sasbrink is de natuurcrisis niet alleen een algemeen milieuprobleem, maar ook lokaal zichtbaar in Leidsche Rijn. Zij wijst op lange rijen met dezelfde boomsoort, strak gemaaide bermen en rietkragen, en nieuwbouwprojecten waarbij biodiversiteit volgens haar onvoldoende wordt meegenomen. ‘Het is eigenlijk een biodiversiteits- en klimaatcrisis,’ zegt ze. ‘Je ziet dat het aantal soorten planten en dieren wereldwijd ontzettend snel afneemt.’
Partij voor de Dieren wil dat biodiversiteit zwaarder gaat meewegen in gemeentelijk beleid. Sasbrink noemt onder meer variatie in boomsoorten, groener opgeleverde nieuwbouwprojecten en meer ruimte voor bewoners om hun straat of tuin te vergroenen. ‘Biodiversiteit moet leidend zijn bij hoe je met de openbare ruimte omgaat.’ Volgens haar wordt nu nog te vaak gekozen voor wat er netjes uitziet of makkelijk te onderhouden is, in plaats van voor wat ecologisch het meeste oplevert.
In Leidsche Rijn ziet Sasbrink daar meerdere voorbeelden van. Op sommige plekken staan volgens haar lange lanen met alleen populieren of platanen. Dat maakt een wijk kwetsbaar als een ziekte toeslaat en levert volgens haar ook minder op voor dieren en insecten. ‘Als er een ziekte in één van die komt, dan ben je ze gelijk allemaal kwijt,’ stelt ze. ‘Maar het is ook voor dieren veel minder interessant als het allemaal dezelfde bomen zijn.’
Ook het maaibeheer speelt een rol. Bermen en riet worden volgens de partij vaak kort gehouden, terwijl meer variatie juist gunstig is voor vlinders, bijen, broedvogels en waterdieren. Daarnaast ziet Sasbrink kansen bij nieuwbouw, waar volgens haar vaker kan worden vastgelegd dat een deel van een project groen moet worden ingericht in plaats van volledig te worden betegeld.
Waar de Partij voor de Dieren vooral kijkt naar beleid in Leidsche Rijn, werkt Meer Bomen Nu vanuit een andere rol. Ze werken vanuit een landelijke campagne genaamd Urgenda, die jonge bomen redt van plekken waar ze ongewenst zijn, zoals heidegebieden, en ze elders een nieuwe plek geeft. Regiocoördinator Stefan Forsten noemt klimaat en biodiversiteit de drie belangrijkste redenen achter het initiatief, samen met het idee dat mensen zelf iets concreets moeten kunnen doen.
‘In algemene zin is er natuurlijk wel een klimaatprobleem en een biodiversiteitsprobleem,’ zegt Forsten. ‘En daar willen we met z’n allen iets aan doen.’ Volgens hem zijn bomen daarbij belangrijk omdat ze CO₂ uit de lucht halen en kunnen bijdragen aan herstel van biodiversiteit. Hij wijst erop dat veel groen in Nederland ecologisch arm is. ‘Dat wordt ook wel groen asfalt genoemd, omdat er bijna geen insect of dier van kan leven.’
Tijdens een recente boomweggeefdag in De Meern kwamen volgens Forsten bijna 200 mensen langs om jonge bomen op te halen. Vanuit die hub werden naar schatting ongeveer 2000 bomen uitgedeeld. Volgens hem laat dat zien dat bewoners wel degelijk zelf aan de slag willen met meer groen in hun tuin of leefomgeving.
De aanpak van Meer Bomen Nu is vooral praktisch. Vrijwilligers steken jonge bomen uit op plekken waar ze toch weggehaald zouden worden, waarna die gratis worden uitgedeeld aan bewoners, boeren of projecten die ruimte hebben om ze te planten. ‘Het idee is eigenlijk heel simpel,’ zegt Forsten. ‘Boompjes die ergens weg moeten, krijgen ergens anders een nieuwe plek.’
Volgens Sasbrink kunnen bewoners zelf ook bijdragen aan een groenere leefomgeving. Zij noemt onder meer het verwijderen van tegels in tuinen, het gebruik van verantwoord geteelde planten en het aanleggen van geveltuintjes of boomspiegels. Ook bij natuurinitiatief Meer Bomen Nu wordt gewezen op de rol die bewoners kunnen spelen bij het vergroenen van hun omgeving. Forsten benadrukt dat kleine ingrepen al verschil kunnen maken. ‘Wip een tegel in je tuin en zet er een boompje in.’
