Arnhem- De kerkklokken waren zaterdag 10 januari om 12.00 uur goed te horen in heel Arnhem. Het was het startsein van Actie Kerkbalans, een actie die een week duurt, waarin geld opgehaald wordt voor de kerk om deze in leven te houden. ‘Als de inkomsten niet gaan stijgen, houden we maar 1 kerk over.’
De kerken hebben het tegenwoordig erg lastig in Nederland. Hoewel het CBS aangeeft dat in 2024 ongeveer 17 procent van de bevolking zich onderdeel van de katholieke kerk noemt en de daling stagneert, blijven kerken problemen hebben met het rondmaken van de begroting. Daarvoor is de Actie Kerkbalans in het leven geroepen. ‘Aangezien Nederlandse kerken geen subsidie van de overheid krijgen moeten ze zelf geld verdienen. Actie Kerkbalans zorgt voor de helft van onze begroting en is daarom van levensbelang’, zegt Dick Mol. Hij is lid van het kernteam, een team dat de pastorale zaken regelt, van de Eusebius Parochie. Dat is een rooms-katholieke geloofsgemeenschap waar 4 kerken in Arnhem onder vallen. Mol helpt dit jaar naast de pastorale zaken ook met het opzetten van Actie Kerkbalans. ‘Het is eigenlijk toeval want normaal regelt de penningmeester dit allemaal maar omdat het bestuur geen penningmeester heeft nam ik de taken op mij.’
Inzameling van het geld blijkt verouderd
Het inzamelen van veel geld wordt alleen elk jaar moeilijker. Actie Kerkbalans meldt op hun website dat de rooms-katholieke gemeenschap in 2024 ruim 700.000 euro verliest ten opzichte van het jaar daarvoor. Dit lijkt, vergeleken met de 35 miljoen die werd opgehaald, niet veel maar voor de Eusebius Parochie heeft het grote gevolgen. Mol heeft voor de daling wel een verklaring. ‘Onze donateurs zijn vooral ouderen. Waar er aan de bovenkant veel wegvallen, komt er aan de onderkant, de jongeren, weinig meer bij. Dit komt doordat onze manier van collecteren erg verouderd is. De Eusebius Parochie bezorgt brieven in de bus in deze week en mensen kunnen via het nieuwsblad, Eusebius Venster, doneren. Dit is een veel te moeilijke en achterhaalde strategie.’ Gelukkig wordt er ook geprobeerd om de jongere generatie te bereiken. ‘We gebruiken sinds dit jaar een QR-code waarmee mensen kunnen doneren, maar of dit gaat helpen is nog maar de vraag.’ Mol is daarom ook geen voorstander van deze actieweek. ‘We kunnen veel beter het voorbeeld van KWF of Artsen Zonder Grenzen volgen. Met een iPad regelmatig langs de deuren werkt naar mijn idee een stuk beter dan één actieweek.’
Bezuinigingen
De terugloop van inkomsten wordt wel gemerkt bij de Eusebius Parochie. ‘We hebben al flink moeten inkorten in betaalde bestuursleden. Zo hebben we nog maar één pastoor in de gehele parochie’, vertelt Mol. ‘Ook de kosten voor de gebouwen lopen op en op den duur is dat niet meer te betalen. Daarnaast zijn onze gebouwen aanzienlijk moeilijker te verhuren voor bijvoorbeeld concerten dan bij de protestanten. Wij komen veel moeilijker aan inkomsten buiten de Actie Kerkbalans dan bijvoorbeeld zij.’ Mol heeft wel een oplossing om de inkomsten te verhogen. ‘Ik ben groot voorstander van de invoering van kerkbelasting. Dit werkt in België en Duitsland erg goed. En uiteindelijk gaat er maar 0.05 procent van de inkomstenbelasting naar de kerk. Dat is precies genoeg voor ons om rond te komen.’
Snelle verandering nodig
Volgens Mol moet er wel snel gehandeld worden anders is het te laat. Hij verwacht dat drie van de vier kerken zullen verdwijnen als er geen stijging in de inkomsten plaatsvindt. ‘Ondanks dat de daling in inkomsten elke keer maar één of twee procent is ten opzichte van het jaar daarvoor moeten we wel rekening houden met een scenario waarin onze kerken gaan verdwijnen. We weten nog niet precies wanneer maar dit zou zomaar over 10 of 20 jaar kunnen zijn. Dit zou voor Arnhem een enorm gemis zijn aangezien onze kerken wel plekken zijn waar mensen samenkomen.’
