Bij de workshop digitale oplichting in Fort Vreeswijk leren oudere bewoners hoe ze om moeten gaan met dwingende mailtjes en nepagenten. Henk Bleeker (70) geeft de presentatie en heeft vandaag ondersteuning van de wijkagent Roman en twee agenten in opleiding, Chanel en Mans. Bleeker en de politieagenten willen de bewoners van Vreeswijk vandaag bewust maken van de risico’s in de digitale wereld en ervoor zorgen dat ze alert blijven.
Rond tien voor half twee stroomt het vol in het dorpshuis in Fort Vreeswijk. Er is een ontspannen sfeer en inwoners van Vreeswijk gaan vrolijk in gesprek met de politieagenten. Door de drukte worden er extra tafels bijgezet, een grote opkomst van mannen vrouwen, veelal boven de zeventig. Bleeker, de zeventigjarige IT-er, vertelt achteraf dat hij na zijn pensioen nog wat voor de mensheid wilde betekenen, dus staat hij al drie jaar dit soort workshops te geven. Vooral om oudere bewoners van Nieuwegein en omstreken digitaal te ondersteunen.
Bleeker begint de workshop: ‘vandaag gaan we het hebben over digitale fraude. Ik heb ook ondersteuning van de politie; Chanel, Mans en wijkagent Ramon.’ Bleeker begint met een oefening voor het herkennen van nepmailtjes. Hij legt uit dat je eerst altijd met je muis moet ‘hooveren’ over een linkje. ‘Daar staat een heel raar webadres, zou dat echt mijn creditcardmaatschappij zijn?’ Het publiek zegt in koor: ‘nee’.
Henk vertelt dat hij elke week op woensdag workshops digitale ondersteuning geeft in het dorpshuis. Inwoners zitten aandachtig te luisteren terwijl Bleeker vertelt hoe de ‘boefjes’, zoals hij digitale oplichters noemt, dan precies te werk gaan. Hij legt uit dat criminelen databases hacken en zo aan adressen komen. Deze verkopen ze dan op het ‘Dark Web’ en zo ontvangen mensen gekke mailtjes of worden ze gebeld door oplichters. Een oplettende inwoner van Vreeswijk schrijft driftig mee in de notities van haar telefoon. Ook haakt Henk in een op de actualiteit: ‘hoe komen ze dan aan adressen? Ik hoef alleen maar Odido te zeggen, dan heb je er al zes miljoen te pakken’
Ondersteuning van de politie
Agent in opleiding Mans (25) woont de workshop bij en ondersteunt waar nodig. Hij legt vooraf uit waarom het nodig is dat politieagenten hierbij zijn: ‘Je ziet in het nieuws en in de cijfers dat meldingen van nepagenten steeds meer toenemen. Dit is een van de preventiemaatregelen die je kan treffen, presentaties en voorlichtingen geven aan mensen die vaak de doelgroep zijn van slachtoffers van dit soort meldingen.’
Ook wordt Mans tijdens de presentatie aan het werk gezet, hij heeft zijn volledige uniform aan en Bleeker vraagt aan hem of hij voor het publiek even een rondje wil draaien, dus dit doet hij dan ook. Hierna legt Mans aan het publiek uit dat je altijd een politieagent om zijn identiteitsbewijs mag vragen. Samen met Chanel loopt hij een rondje door de zaal om deze pasjes te laten zien. De mensen in het publiek krijgen ze van dichtbij te zien en kijken onderzoekend naar de pasfoto en het doorzichtige politielogo aan de rechterkant van de ID. Mans vertelt vooraf: ‘Ik hoop gewoon dat we een aantal mensen wat verdieping hebben kunnen geven, dat ze weten: we kunnen gewoon ophangen en 112 bellen.’
Positief over het resultaat
Nadat Bleeker de presentatie afsluit, is er door het dorpshuis een luid applaus te horen. Mensen zijn dankbaar voor wat ze hebben geleerd, en zitten nog vol met persoonlijke vragen. Als Henk begonnen is met opruimen, komen die vragen naar boven. Een aantal mensen komen met hun telefoon in de hand naar Bleeker toegelopen. ‘Is dit mailtje nou nep? Ik dacht zelf van wel.’ Henk ziet het al gelijk. ‘Ja’, zegt hij lachend, ‘Weg ermee!’
Achteraf zegt hij: ‘Ik heb het positief ontvangen, dan denk ik: daar doe ik het dus voor. Mensen die instemmend knikken als ze iets herkennen, maar ook mensen die snappen hoe ze moeten reageren op een fout mailtje of een nepagent. Dat is ook mijn eigen motivatie, ik wil dat zo min mogelijk oudjes slachtoffer worden van dit soort “stoute boefjes”. Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, of als iets niet helemaal En als laatste les geeft hij mee: ‘wees voorzichtig, en wees wantrouwig’.
Collega Hannah Bosch heeft een video-reportage gemaakt over de workshop in Fort Vreeswijk.
