NIEUWEGEIN – Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart worden in Nieuwegein zeven van de tien partijen aangevoerd door een vrouw. Dat is een record voor de stad. Volgens betrokken politici laat dit zien dat vrouwen een steeds grotere rol spelen in de lokale politiek. Tegelijkertijd zeggen sommige politici dat de sfeer in de gemeenteraad vroeger anders was dan nu.
Meer vrouwen bovenaan de lijst
Het grote aantal vrouwelijke lijsttrekkers valt op in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Waar bij eerdere verkiezingen vooral mannen bovenaan de kandidatenlijsten stonden, is dat nu anders. In 2022 waren er nog drie vrouwelijke lijsttrekkers in Nieuwegein, dit jaar zijn dat er zeven.
Volgens betrokkenen past dat binnen een bredere ontwikkeling in de politiek. Steeds meer partijen proberen hun kandidatenlijsten diverser te maken. Daarnaast lijken kiezers vaker met een voorkeurstem op vrouwelijke kandidaten te stemmen.
Strategische keuze
Lijsttrekker Heleen Peters van de lokale vernieuwing/VSP, denkt dat meerdere factoren een rol spelen. Volgens haar kan het ook te maken hebben met hoe kiezers stemmen. “Steeds meer mensen stemmen met een voorkeurstem op de eerste vrouw op een lijst,” zegt Peters. “Als dat vaak gebeurt, kan dat intern lastig zijn. Dan kan het voor partijen een veilige keuze zijn om een vrouw bovenaan te zetten. ”Volgens Peters kan het ook een signaal zijn van partijen. “Je laat zien: ook wij vinden dat vrouwen dit kunnen en mogen.”
Andere sfeer in de raad
Peters zit al meerdere jaren in de lokale politiek en merkt dat de sfeer in de gemeenteraad in de loop van de tijd is veranderd. Volgens haar is er tegenwoordig meer ruimte om onderwerpen te bespreken die eerder minder snel werden aangesneden. “De afgelopen vier jaar zijn anders geweest dan de vier jaar daarvoor,” zegt zij. “Er is meer ruimte gekomen om onderwerpen aan te kaarten die misschien wat gevoeliger liggen.” Tegelijkertijd wil Peters die verandering ook niet overdrijven. Volgens haar gaat het eerder om een geleidelijke verschuiving dan om een grote cultuurverandering.
Ervaringen van vrouwelijke politici
Dat de sfeer vroeger anders kon zijn, blijkt ook uit ervaringen van andere vrouwelijke politici. Madelon Voorthuijsen, lijsttrekker van de ChristenUnie, vertelde eerder dat vrouwen in de raad soms anders werden aangesproken. Zo werd haar in het verleden wel eens gevraagd om koffie te halen omdat zij een vrouw was. Ook werd er volgens haar soms met vrouwelijke raadsleden geflirt. Peters herkent dat soort situaties deels. In het begin van haar politieke carrière werd zij soms aangesproken met woorden als “jong”, “vrouw” of “blond”. “Dan zei ik gewoon: dit gaan we niet meer doen,” vertelt Peters. “Ik zit hier net als iedereen om mee te praten.” Volgens haar was het probleem daarna meestal snel opgelost. “Als je er iets van zegt, is het vaak ook meteen klaar.”
Niet twijfelen aan politiek
Ondanks dat soort ervaringen heeft Peters nooit getwijfeld om in de politiek te blijven. “Nee, zeker niet,” zegt zij. “Juist als vrouw ben je nodig in de politiek. Daarom is het belangrijk om je uit te spreken.” Volgens haar moet het doel uiteindelijk niet zijn dat er meer vrouwen dan mannen in de politiek zitten, maar dat iedereen gelijke kansen krijgt.
Na de verkiezingen
Of het recordaantal vrouwelijke lijsttrekkers ook daadwerkelijk leidt tot meer vrouwelijke raadsleden, zal na de verkiezingen blijken. De samenstelling van de gemeenteraad hangt uiteindelijk af van de stemmen van de inwoners.