NIEUWEGEIN – Het percentage volwassenen met hoog risico op angststoornissen en depressieve klachten in Nieuwegein is in de periode van 2016 tot 2024 met 2,8% gestegen. Dat blijkt uit cijfers van de GGD Regio Utrecht Buurtmonitor. In 2024 bedroeg het percentage 9,9%, waarmee het boven het landelijk en regionaal gemiddelde lag. Naast dat het percentage relatief hoog is, neemt het in tegenstelling tot de regio ook toe.
Op landelijke schaal daalt het percentage volwassenen met hoog risico op angststoornissen en depressieve klachten in de periode van 2022 tot 2024 van 9,7% naar 8,9%. Dit komt naar voren uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen van de GGD, het CBS en het RIVM. Uit de GGD Regio Utrecht Buurtmonitor blijkt dat eenzelfde soort daling tussen 2022 en 2024 plaatsvindt bij met Nieuwegein vergelijkbare gemeenten. In Nieuwegein is dat echter niet het geval. In de grafiek hieronder is de ontwikkeling van het aandeel volwassenen met een hoog risico op angststoornissen en depressieve klachten in de geselecteerde gemeenten tussen 2016 en 2024 te zien.
*De selectie gemeenten is gebaseerd op overeenkomsten in schaalgrootte en regionale ligging ten opzichte van Nieuwegein.
De exacte reden voor het stijgende percentage in de gemeente Nieuwegein, in tegenstelling tot de geselecteerde gemeenten, is lastig te achterhalen. Volgens Peter Koole, praktijkmanager van Huisartsenpraktijk Vreeswijk, is het lastig vast te stellen welke factoren er meespelen in de lokale stijging. “Factoren zoals opvoeding, afkomst en huisvesting kunnen hierin meespelen. Echter zijn dit persoonsgebonden factoren. Hier heeft een huisarts nauwelijks zicht op.” Koole adviseert contact op te nemen met een onderzoeker van de GGD. De GGD geeft daarentegen aan geen tijd te hebben voor een reactie.
Eenzaamheid
VZinfo.nl (Volksgezondheid en Zorg Informatie), een initiatief van het RIVM dat achtergrondinformatie bij cijfers biedt, stelt dat eenzaamheid een mogelijke oorzaak is van een angststoornis of depressieve klachten. Dit is mogelijk relevant voor de situatie in Nieuwegein, waar emotionele en sociale eenzaamheid volgens cijfers van de GGD Regio Utrecht Buurtmonitor relatief veel voorkomt. In Nieuwegein voelt namelijk 30% van de volwassenen zich emotioneel eenzaam. De sociale eenzaamheid bedraagt maar liefst 35%.
Uit de grafiek hieronder blijkt dat het percentage emotionele en sociale eenzaamheid in Nieuwegein hoger ligt dan in de vergelijkbare gemeenten. Dit kan bijdragen aan het relatief hoge aandeel volwassenen met hoog risico op mentale klachten in Nieuwegein. Wel moet dit verband voorzichtig geïnterpreteerd worden: de cijfers tonen samenhang, maar geen direct oorzakelijk verband.
*De selectie gemeenten is gebaseerd op overeenkomsten in schaalgrootte en regionale ligging ten opzichte van Nieuwegein.
Wachttijden
Tot slot blijft er landelijk sprake van lange wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg. Zo publiceerde de Nederlandse Zorgautoriteit medio 2025 de Monitor Toegankelijkheid van zorg. Uit dit toezichtrapport volgt dat de Treeknorm, een Nederlandse richtlijn voor maximaal aanvaardbare wachttijd voor zorg, in 2025 wederom is overschreden. Landelijk is de totale wachttijd voor geestelijke hulpverlening bij angst of depressie medio 2025 ± 22 weken lang. Dit terwijl de Treeknorm voor totale wachttijd op 14 weken is vastgesteld. Deze situatie werkt het herstel van mentale gezondheid niet in de hand. Ook in Nieuwegein zijn de gevolgen hiervan hoogstwaarschijnlijk merkbaar.
Huisartsenpraktijk Vreeswijk zegt zelf geen last te hebben van lange wachttijden of een groeiende hulpvraag. Dat de huisartsenpost geen toename ziet in wachttijden of hulpvragen, staat los van het grotere knelpunt van wachttijden en aanzienlijke hulpbehoefte in de geestelijke zorg. Hoewel het positief is dat zij deze druk niet ervaren, ontstaan de lange wachttijden namelijk vooral bij instellingen voor geestelijke gezondheidszorg en niet bij de huisarts. Opnieuw benadrukt Koole dat het lastig te traceren is hoeveel doorverwijzingen de huisartsen bij de praktijk in Vreeswijk uitvoeren.
