Moslimjongeren in Nederland groeien op in een samenleving waarin discussies over islam, migratie en identiteit steeds harder worden. Die constante druk heeft invloed niet alleen op hoe ze worden bekeken, maar ook op hoe ze zichzelf staande proberen te houden. In een nieuw onderzoek van KIS uitgevoerd met Movisie vertellen jongeren openhartig over de zogeheten copingstrategieën die ze inzetten om met discriminatie, vooroordelen en polarisatie om te gaan. Maar die strategieën kosten óók iets: energie, identiteitsontwikkeling en emotionele ruimte. Waarom moest dit onderzoek worden uitgevoerd en waarom moeten jongeren deze strategieën gebruiken, en wat vraagt dat van hen?
Om die vraag beter te begrijpen, sprak ik met Olaf Stomp, communicatiemedewerker bij Movisie en betrokken bij het onderzoek. Volgens hem ontstond het idee doordat maatschappelijke organisaties steeds vaker aan de bel trokken. “Het viel ons op dat moslimjongeren opgroeien in een omgeving waarin discussies over islam constant aanwezig zijn,” zegt Olaf. “Dan wil je weten: hoe ervaren ze dat eigenlijk zelf?”
De onderzoekers kozen er bewust voor om jongeren direct aan het woord te laten. In panelgesprekken vertelden jongeren hoe ze zich voortdurend aanpassen om problemen of oordelen te voorkomen: van overdreven vriendelijk zijn tot het vermijden van bepaalde situaties. De opluchting dat dit eindelijk eens serieus werd onderzocht, was groot. “Tijdens de bijeenkomst zei een van de jongeren: ‘Echt fijn dat iemand dit gewoon opschrijft, anders blijft het altijd zo’n gevoel.’
Ook buiten de onderzoeksgroep werd de urgentie opgepakt: Trouw en NU.nl berichtten dezelfde dag al over het rapport. Maar Olaf hoopt vooral op echte verandering. “We doen duidelijke aanbevelingen aan werkgevers, scholen en de overheid. Als die worden opgevolgd, kunnen moslimjongeren zich veel meer thuis voelen. En dat is belangrijk, want juist terwijl ze hun toekomst vormgeven, krijgen ze nog te vaak te maken met uitsluiting of twijfel over hun plek in Nederland.”
Een reportage over het gebruiken en de impact van copingstrategieen voor moslimjongeren.
