Op 5 februari plaatste Tom Russcher, Tweede kamerlid van Forum voor Democratie (FVD), een bericht op X. Hierin stelt hij dat Nederland in 2050 zal uitkomen op 23 miljoen inwoners. Volgens hem is die groei vooral het gevolg van hoge migratie en is een fundamentele koerswijziging nodig om dat te voorkomen. Wij hebben onderzocht of deze uitspraak overeenkomt met de officiële bevolkingsprognoses.

Let op: Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Bron: screenshot: X

Bewering

‘’Als we op deze manier doorgaan, telt Nederland in 20250 zo’n 23 miljoen mensen’’

Oordeel:

Onjuist

Reactie Forum voor Democratie

Wij hebben telefonisch contact opgenomen met Forum voor Democratie om te vragen op welke cijfers deze uitspraak is gebaseerd. Daarbij werden wij doorverwezen naar e-mailcontact. In reactie daarop kregen wij te horen dat Tom Russcher zelf inhoudelijk zou antwoorden. Op het moment van publicatie hebben wij geen inhoudelijke reactie ontvangen.

Wat zeggen de officiële cijfers?

Om de uitspraak te controleren hebben wij gekeken naar de meest recente bevolkingsprognose van het CBS en spraken wij met Tanja Traag, hoofdsocioloog bij het CBS en gespecialiseerd in demografie en migratie. Volgens Traag ligt het verwachte inwonertal in 2050 aanzienlijk lager dan 23 miljoen. Zij zegt daarover: ‘’De meest waarschijnlijke verwachting is dat we dan met 19.640.000 mensen zullen zijn.’’

Ze benadrukt daarbij dat prognoses altijd onzekerheden bevatten. ‘’Hoe verder je in de toekomst gaat kijken, hoe onzekerder de voorspellingen worden.’’ Het CBS werkt daarom met een bandbreedte. De ondergrens ligt rond de 18 miljoen inwoners en de bovengrens rond de 21,5 miljoen. Over het genoemde aantal van 23 miljoen is zij duidelijk: ‘’Het cijfer van 23 miljoen zit wel heel veraf van de prognose zoals wij maken.’’ Dat betekent dat 23 miljoen niet voorkomt in het meest waarschijnlijke scenario en niet binnen de officiële marge van het CBS.

Ook in het recente CBS-bericht ‘Bevolking groeit voor derde jaar op rij minder snel’ staat dat de bevolkingsgroei afvlakt en minder snel gaat dan eerdere jaren. Hieruit blijkt dat de bevolking nog groeit, maar niet explosief of in een onbeperkte stijgende richting 23 miljoen.

Hoe zit het met migratie?

Russcher stelt dat er jaarlijks ‘’honderdduizenden immigranten’’ naar Nederland komen. Dat klinkt hoog, en de bruto instroom kan inderdaad in de honderdduizenden liggen. Maar dat is niet het hele verhaal. Traag legt uit: ‘’Wat vergeten wordt is dat er ook 208.000 emigranten waren. Per saldo was die groei door migratie 107.000.’’ voor bevolkingsgroei is juist die netto migratie (immigratie minus emigratie) bepalend. Alleen die instroom noemen geeft dus een vertekend beeld. Voor de langere termijn verwacht het CBS bovendien lagere cijfers. Volgens Traag: ‘’Voor 2050 kom je dan op om en nabij 60.000 groei door migratie.’’

Dit is aanzienlijk minder dan het beeld dat jaarlijks ’honderdduizenden’ mensen bijkomen. Daarnaast benadrukt zij dat onder ’immigranten’ meerdere groepen vallen: ‘’Voor het CBS is een immigrant iedere persoon die zich, vanuit het buitenland, inschrijft in Nederland.’’ Daaronder vallen ook terugkerende Nederlanders: ‘’Bij immigranten zitten ook mensen die een tijdje in het buitenland hebben gezeten en terugkomen.’’

Over het publieke debat zegt zij: ‘’ Wat je eigenlijk nodig hebt om over migratie te praten is toch een genuanceerde bril.’’ Volgens Traag worden verschillende vormen van migratie; arbeidsmigratie, gezinsmigratie, studiemigratie en asielmigratie vaak op één hoop gegooid, terwijl het om verschillende groepen met verschillende effecten gaat.

Wetenschappelijke onderbouwing van prognoses

De bevolkingsprognose van het CBS wordt gemaakt samen met het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI). In de uitleg bij deze prognose staat dat de groei van de bevolking altijd afhangt van drie dingen: hoeveel mensen er worden geboren, hoeveel mensen er overlijden en hoeveel mensen er naar Nederland komen of vertrekken. De voorspellingen zijn gebaseerd op de trends die we nu zien en op aannames over toekomstige ontwikkelingen. In deze uitleg wordt geen scenario genoemd waarin Nederland op basis van de huidige ontwikkelingen doorgroeit naar 23 miljoen inwoners.

Conclusie

De claim dat Nederland in 2050 23 miljoen inwoners zal tellen wordt niet ondersteund door de officiële cijfers. Volgens het CBS ligt de meest waarschijnlijke verwachting rond de 19,6 miljoen inwoners, met een bovengrens van ongeveer 21,5 miljoen. Het genoemde cijfer van 23 miljoen ligt daar duidelijk boven. ‘’Ook de suggestie dat er elk jaar structureel honderdduizenden mensen bijkomen door migratie is misleidend. Veel mensen vertrekken namelijk ook uit Nederland, waardoor de netto migratie lager is dan het aantal binnenkomende migranten’’ zegt Traag. Op basis van de beschikbare cijfers concluderen wij dat de uitspraak van Tom Russcher onjuist is.