Je herkent het vast wel, je loopt over straat of door een donker steegje. En ineens begin jij je onveilig te voelen. Steeds meer mensen voelen zich onveilig, blijkt uit nieuwe resultaten van het CBS. Dat terwijl de criminaliteitscijfers wel gelijk blijven. Wat is dan de oorzaak dat mensen zich steeds onveiliger voelen? 

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (Centraal Bureau voor de Statistiek) blijkt dat in 2025 ongeveer 37 procent van de Nederlanders zich weleens onveilig voelt. In 2019 was dat nog 33 procent. Ook in de eigen buurt nemen die gevoelens toe: 17 procent van de mensen zegt zich daar soms onveilig te voelen. Vooral jonge vrouwen geven aan dat ze zich regelmatig onveilig voelen.

Tegelijkertijd laten dezelfde cijfers zien dat de criminaliteit niet duidelijk is gestegen. Ongeveer 20 procent van de Nederlanders werd in 2025 slachtoffer van traditionele criminaliteit, zoals diefstal, inbraak, vernieling of geweld. Dat is ongeveer evenveel als in 2023. Ook het aantal misdrijven dat bij de politie wordt gemeld bleef de afgelopen jaren vrijwel gelijk.

Hoe kan het dan dat het gevoel van onveiligheid toeneemt terwijl de criminaliteit stabiel blijft? Volgens het CBS zijn die twee cijfers niet direct met elkaar verbonden. “Wij meten alleen het veiligheidsgevoel van mensen en onderzoeken niet waar dat gevoel precies vandaan komt.” stelt CBS. “Dat laten wij over aan eigen interpretatie.”

Volgens psycholoog Gravensteijn speelt bewustwording een belangrijke rol. “Door sociale media en nieuwsplatforms worden incidenten sneller en vaker gedeeld.” Daardoor krijgen mensen het idee dat criminaliteit vaker voorkomt, ook als dat statistisch gezien niet zo is. Eén opvallend incident kan zich online razendsnel verspreiden en zo het gevoel van onveiligheid versterken.

Daarnaast speelt de omgeving een rol. In sterk stedelijke gebieden voelen mensen zich vaker onveilig dan in minder stedelijke regio’s. In grote steden zegt ruim vier op de tien inwoners zich soms onveilig te voelen.

Het verschil tussen cijfers en gevoel laat zien dat veiligheid niet alleen wordt bepaald door statistieken. Hoe veilig mensen zich voelen, hangt ook af van wat zij zien, horen en ervaren in hun dagelijks leven, online én op straat.