Op 25 Februari plaatste Lidewij de Vos een bericht op X van een stukje uit een debat waarin ze stelt dat als Nederland alle economische activiteiten stopzet, het behalen van de stikstofdoelen onmogelijk is. Maar klopt dit wel?
Bewering
Zelfs als je alle economische activiteiten in Nederland stopzet, is het behalen van de stikstofdoelen onmogelijk
Bron van bewering
Bericht op X van Lidewij de Vos X bericht Lidewij de Vos
Wat wordt er bedoeld met “economische activiteiten”?
Volgens het CBS wordt er met economische activiteiten gedoeld op de verzameling van werkzaamheden, gericht op de productie van goederen en diensten. Ik heb ook aan de FVD (Forum Voor Democratie) gevraagd wat volgens hen wordt verstaan onder economische activiteiten. Daar heb ik tot op heden nog geen reactie op gekregen. CBS
Wat bedoelt Lidewij de Vos met deze uitspraak
Mevrouw De Vos zegt dat als Nederland stopt met alle economische activiteiten, we alsnog de stikstofdoelen niet zullen halen doordat de stikstofdepositie uit het buitenland dan te hoog is. De Vos noemt verder geen cijfers of andere bronnen om dit te onderbouwen. Ik heb navraag gedaan bij de FVD over waar deze cijfers vandaan komen, hier is tot op heden nog geen reactie op gekomen.
Hoe zit het met de stikstofdepositie vanuit het buitenland.
Professor milieu en natuurwetenschappen Klaas van Egmond vertelt: “Ongeveer 1/3 van de totale depositie in Nederland is afkomstig uit het buitenland.” Het gaat daarbij vooral om emissies uit omringende landen zoals Duitsland en België. Dus zelfs als alle economische activiteit in Nederland stopgezet wordt is de stikstofdepositie niet nul. Of die depositie hoger is dan de kritische waarden, oftewel het maximum, weten we niet. “In het milieubeleid wordt ervan uitgegaan dat ook andere landen emissiereducties doorvoeren, dat is eerder gebeurd bij zwaveluitstoot.” vertelt professor Van Egmond.
De claim staat of valt dus niet met het bestaan van buitenlandse depositie, maar met de vraag of die depositie zo hoog is dat zelfs bij nul binnenlandse uitstoot de normen nergens gehaald kunnen worden.
Wat moet er gebeuren om de doelen te halen?
Om de stikstofdoelen te halen moet de hoeveelheid stikstof die neerslaat sterk omlaag. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zijn zeer grote emissiereducties nodig, vooral in de landbouw.
Een belangrijk deel van de stikstofdepositie in Nederland bestaat uit ammoniak, dat vooral vrijkomt uit mest en vee. Daarom richten veel beleidsmaatregelen zich op de landbouwsector. Volgens analyses van het RIVM zijn reducties van 70-80% ammoniakuitstoot nodig om de natuurdoelen op de lange termijn te kunnen halen. RIVM-rapport
Volgens landbouwjournalist Esther de Snoo speelt dit een belangrijke rol in het politieke debat. “Hier wordt duidelijk waarom het Forum voor Democratie deze uitspraak doet. De partij is kritisch op stikstofbeleid waarbij de landbouwsector sterk moet krimpen om de doelen te halen,” zegt De Snoo.
Klopt de uitspraak?
De uitspraak van Lidewij de Vos stelt dat het behalen van de stikstofdoelen onmogelijk zou zijn, zelfs als alle economische activiteiten in Nederland zouden stoppen. Uit onderzoek blijkt dat deze claim te stellig is.
Volgens cijfers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) komt 30 tot 35 procent van de stikstofdepositie uit het buitenland. Dat betekent dat er ook stikstof in Nederlandse natuurgebieden neerslaat die niet in Nederland wordt uitgestoten. Zelfs wanneer alle Nederlandse economische activiteiten zouden stoppen, zou er dus nog steeds een deel van de stikstofdepositie blijven bestaan.
Dat betekent echter niet automatisch dat de stikstofdoelen onmogelijk zijn. Volgens deskundigen zijn de doelen wel haalbaar, maar alleen met zeer grote emissiereducties, vooral in de landbouw. In analyses van het RIVM wordt bijvoorbeeld gesproken over reducties van 70 tot 80 procent van de ammoniakuitstoot.
Milieuwetenschapper Klaas van Egmond benadrukt dat de natuurdoelen moeilijk te halen zijn, maar niet per definitie onmogelijk. Ook internationaal beleid speelt daarbij een rol, omdat een deel van de stikstof uit andere landen komt.
De uitspraak van Lidewij de Vos is dus onwaar, hoewel het klopt dat een aanzienlijk deel van de stikstofdepositie uit het buitenland komt en de doelen daardoor moeilijker haalbaar zijn. Blijkt uit wetenschappelijke analyses dat de doelen niet onmogelijk zijn, zolang er grote emissiereducties plaatsvinden en ook andere landen hun uitstoot verminderen.