Door D66 is er de grootste opleving van antisemitisme sinds de jaren ’30. Dat zegt Harm Beertema, oud Tweede Kamer lid van de PVV en woordvoerder Onderwijs op het platform X. Maar in hoeverre klopt deze uitspraak. Over het eerste deel valt bijna wat te zeggen, maar het tweede deel is nog onduidelijk.

Bewering:

‘Er is de grootste opleving van antisemitisme die we sinds de jaren ’30 gezien hebben’

Harm Beertema via X op 13 maart.

Oordeel:

Ongefundeerd

Bron van de bewering:

Beertema heeft geen gefundeerde onderbouwing voor zijn uitspraak. Contact met Beertema is niet gelukt. Wel heeft hij op meerdere comments onder zijn X bericht gereageerd met radicaal rechtse uitspraken.

Argumenten

Op het moment is het CIDI bezig met de huidige onderzoeken naar Antisemitisme in Nederland. Maar het CIDI heeft aangegeven dat de meest recente en belangrijkste cijfers over dit onderwerp uit het onderzoek uit 2024 komen. In dit onderzoek staat dat er een duidelijk verschil is tussen 2023 en 2024.

Het CIDI maakt onderscheid tussen verschillende vormen van antisemitisme. In de categorie ‘vandalisme’ is er sprake van een stijging van 44%. Het aantal vernielingen van Joodse doeleinden is dit jaar 2,5 keer hoger dan in het jaar ervoor.

Volgens het CIDI heeft de oorlog tussen Hamas en Israël wel degelijk invloed gehad op het aantal antisemitisme. In het jaar voorafgaand aan deze datum registreerde CIDI 197 antisemitische incidenten; in het jaar erna liep dat aantal op tot 540. Dat is ruim 2,7 keer zoveel incidenten tussen oktober 2023 en september 2024 vergeleken met het jaar ervoor.

Volgens Ezra Malko, woordvoerder van het Nationaal Coördinator Antisemitsmebestrijding, is het moeilijk om vast te stellen of er daadwerkelijk sprake is van de grootste opleving sinds de jaren ’30. “Dat is lastig te bepalen, omdat er nauwelijks betrouwbare cijfers beschikbaar zijn uit die periode. Daardoor is het ook moeilijk om een goede vergelijking te maken met de huidige situatie,” legt hij uit. Daarnaast benadrukt hij dat het complex is om één duidelijke oorzaak aan te wijzen. Wel ziet hij dat er sprake is van een toename van antisemitisme sinds het uitbreken van de oorlog.

Volgens het European Union Agency For Fundamental Rights hebben mensen binnen de Joodse gemeenschap nog dagelijks te maken met antisemitisme, zowel online als offline. Uit het onderzoek, dat is gedaan voor de aanvallen van Hamas op 7 oktober 2023, blijkt dat dit probleem de afgelopen jaren is toegenomen en zich op verschillende manieren uit. Zo geeft een groot deel van de respondenten aan regelmatig antisemitische uitingen tegen te komen op internet, maar ook in het dagelijks leven, bijvoorbeeld via de media of door mensen in hun directe omgeving. Daarnaast ervaren veel Joodse mensen intimidatie en maken zij zich zorgen over hun eigen veiligheid en die van hun familie. Als gevolg hiervan voelen sommigen zich genoodzaakt hun Joodse identiteit te verbergen of bepaalde activiteiten en online interacties te vermijden.

Conclusie

De conclusie is dat het ontzettend lastig is om deze claim te bevestigen, te ja of te nee. Het feit dat deze opleving van antisemitisme is veroorzaakt door D66, is nergens op gebaseerd. Dit wordt ook door alle onderzoeken en cijfers bevestigd. De enige oorzaak die ze daar noemen is de oorlog tussen Hamas en Israël.

Deze claim is ongefundeerd, dit omdat er wel een duidelijke opleving is, maar omdat het niet zeker is dat dit de grootste opleving is van antisemitisme sinds de jaren ’30.

Gebruikte bronnen: 

• Meest recente monitor Antisemitische incidenten
• Ezra Malko, woordvoerder Nationaal Coördinator Antisemitsmebestrijding
• Onderzoek van het European Union Agency For Fundamental Rights