Artificial Intelligence (Kunstmatige intelligentie) speelt een steeds grotere rol binnen de filmindustrie. Scripts, visuele effecten, montage en zelfs acteurs kunnen tegenwoordig met AI goedkoper en sneller worden gegenereerd. Maar deze ontwikkeling zorgt ook voor veel discussie. Hoe gaan verschillende filmindustrieën om met deze ontwikkeling?
Bollywood loopt voorop als het gaat om het gebruik van AI. In de Indiase filmindustrie wordt AI al breed ingezet, bijvoorbeeld voor visuele effecten, scriptontwikkeling, achtergrondpersonages en marketing. Vooral onafhankelijke filmmakers gebruiken AI om kosten te verlagen en productieprocessen te versnellen, maar ook grotere studio’s, zoals Dharma Productions. AI wordt door Bollywood gezien als een hulpmiddel dat creativiteit ondersteunt, niet vervangt. Toch zijn er ook zorgen, bijvoorbeeld over mogelijk baanverlies door automatisering. In India ziet men het vooral als meegaan met de tijd.
Hollywood heeft een heel andere houding. Hier zien makers AI als een grote bedreiging, terwijl filmstudio’s het zien als een efficiënt en kostenbesparend hulpmiddel dat de productie kan versnellen. Hierdoor ontstaat een duidelijke tegenstelling tussen economische belangen en creatieve rechten. Tijdens de grote stakingen van The Writers Guild of America in 2023 speelden zorgen over de snelle groei van AI de hoofdrol. Acteurs en schrijvers vrezen dat AI hun werk kan overnemen of dat hun digitale gelijkenis zonder toestemming wordt gebruikt. Deze stakingen zijn uiteindelijk geëindigd nadat filmstudio’s contracten hebben getekend om makers te beschermen. Volgens SAG-AFTRA ( een grote Amerikaanse vakbond voor acteurs, stemacteurs, journalisten en dansers) moeten werkgevers “duidelijke, geïnformeerde toestemming verkrijgen”, aldus SAG-AFTRA.
Europa kiest meer voor een middenweg. Europese filmorganisaties benadrukken dat AI een hulpmiddel moet blijven en dat menselijke creativiteit centraal moet staan. Er is veel aandacht voor auteursrechten, ethiek en bescherming van makers. Zo hebben Britse acteurs zich uitgesproken tegen het digitaal scannen van hun lichaam uit angst voor misbruik. Britse krant The Guardian meldt dat 99% van de leden van de vakbond Equity heeft aangegeven niet gescand te willen worden. Toch is het niet helemaal tegen te gaan: AI-actrices, zoals Tilly Norwood van het Engelse bedrijf Xicoia, duiken steeds vaker op. In Europa wordt daarom gekozen voor het opstellen van duidelijke regels en het vooropstellen van menselijke creativiteit. “Wanneer AI wordt gebruikt, zijn passende bescherming, geïnformeerde toestemming en eerlijke vergoeding altijd vereist”, aldus SAG-AFTRA.
Wat opvalt, is dat AI overal ter wereld terrein wint, maar dat de manier waarop ermee wordt omgegaan verschilt. Waar Bollywood AI al heeft geïntegreerd in de mainstream, worstelen Hollywood en Europa nog met de gevolgen. De toekomst van film zal daarom niet alleen bepaald worden door technologie, maar vooral door de keuzes die de industrie nu maakt.
Ben jij nieuwsgierig of AI in de filmindustrie een verloren strijd is, of dat we het nog tegen kunnen gaan? In deze audioreportage spreken AI-expert Arjan van Dalfsen en acteur Guus van Leeuwen hierover:
