Seksuele voorlichting op school draait vaak om feiten: hoe werkt het lichaam, wat zijn de risico’s en hoe voorkom je een soa of zwangerschap? Maar bereikt deze aanpak jongeren nog wel, of werkt een andere vorm van voorlichting beter? Die vraag staat steeds vaker centraal in het debat over moderne seksuele educatie.
Volgens theatermaker Rhodé Gonggrijp van Kikid ligt de sleutel niet alleen bij kennis, maar vooral bij beleving en herkenning. In plaats van traditionele lessen die het huidige onderwijsaanbod kent, kiezen zij bewust voor een theatervoorstelling. ‘We werken met jongerenrolmodellen die dicht bij de belevingswereld van leerlingen staan. Ze voelen als een oudere broer of zus, waardoor het gesprek veel sneller open en eerlijker wordt,’ legt ze uit.
Theater maakt het mogelijk om situaties tot leven te brengen. Jongeren zien en voelen hoe ingewikkeld bepaalde situaties kunnen zijn. ‘Het spreekt tot de verbeelding en maakt meer impact dan alleen theorie,’ aldus Gonggrijp. Juist doordat scènes realistisch en soms confronterend zijn, worden jongeren aan het denken gezet over hun eigen gedrag en keuzes.
Scholen richten zich vaak op kennis, maar bij Kikid ligt de nadruk op gedrag en gevoel. Thema’s als consent, grenzen aangeven, groepsdruk en online gedrag staan centraal. ‘Veel situaties zijn niet zwart-wit. Juist die grijze gebieden maken we bespreekbaar,’ zegt Gonggrijp. Het doel is dat jongeren leren aanvoelen wat voor hen goed voelt en dat ze dat ook durven uit te spreken. De impact van deze aanpak zit vooral in de herkenning. Jongeren zien zichzelf terug in de verhalen en durven daardoor eerder het gesprek aan te gaan. Volgens Gonggrijp delen jongeren tijdens en na de voorstelling dingen die docenten vaak nog niet eens eerder hebben gehoord. ‘Het openen van het gesprek is het allerbelangrijkste.’
Die behoefte aan een andere aanpak is niet vreemd. Jongeren groeien tegenwoordig op in een wereld waarin sociale media, groepsdruk en online beelden een grote rol spelen. Dit beïnvloed hun beeldvorming van relaties en seksualiteit en kan leiden tot onzekerheid. Tegelijkertijd krijgen ze niet altijd de handvatten om hier goed mee om te gaan.
Volgens Gonggrijp moet seksuele voorlichting daarom menselijker en minder theoretisch. ‘Durf het gesprek aan te gaan, ook als het spannend is. Juist dat is hetgeen waar het vaker over moet gaan.’
De vraag blijft dus: wat werkt écht? Het antwoord lijkt te liggen in een combinatie van kennis en ervaring. Want pas als jongeren niet alleen begrijpen, maar ook voelen en herkennen wat er speelt, ontstaat er ruimte voor echte verandering.
