Het Amerikaanse politieke systeem verschilt sterk van het Nederlandse. Waar in Nederland het kabinet kan vallen als het parlement het vertrouwen opzegt, is de macht van de Amerikaanse president veel steviger verankerd. Dat blijkt ook uit de recente No Kings protesten, waarbij miljoenen Amerikanen demonstreerden tegen de macht van de president. Ondanks de omvang van deze protesten kunnen ze niet direct leiden tot afzetting. 

De president wordt in de Verenigde Staten namelijk indirect gekozen via het Electoral College. Burgers stemmen op kiesmannen, die vervolgens de president kiezen. Elke staat heeft een aantal kiesmannen op basis van het inwonertal, en meestal geldt: winnaar krijgt alles. Een kandidaat heeft 270 van de 538 kiesmannen nodig om president te worden. 

Eenmaal gekozen, kan een president niet zomaar worden weggestemd. Daarvoor bestaat een formele procedure, dit heet impeachment. Dit proces begint in het Huis van Afgevaardigden, dat met een gewone meerderheid een aanklacht kan goedkeuren. Daarna volgt een proces in de Senaat, waar een twee derde van de meerderheid nodig is om de president daadwerkelijk af te zetten. 

In de praktijk blijkt dat een hoge drempel. Donald Trump werd twee keer impeached, maar bleef president omdat de Senaat hem niet veroordeelde. Politieke verdeeldheid speelt hierin een grote rol. ”Er is nu een Republikeinse meerderheid in het Congres, waardoor het nog minder waarschijnlijk is dat zo’n procedure succesvol zal zijn”, vertelt VS-expert Kenneth Manusama.” Ook universitair docent Markha Valenta zegt dat het met de huidige politiek in Amerika lastig is. ”De sterke politieke polarisatie maakt afzetting zeer moeilijk. Omdat een tweederdemeerderheid in de Senaat nodig is, moeten leden van de partij van de president in aanzienlijke aantallen tegen hun eigen president stemmen”, zegt Valenta.  

Protesten zoals “No Kings” laten maatschappelijke onvrede zien en kunnen politieke druk uitoefenen, maar ze hebben geen directe juridische gevolgen. De macht om een president af te zetten ligt volledig bij politieke instituties. 

Ben jij benieuwd wat de No Kings protesten wel kunnen betekenen? Luister dan naar deze explainer: