‘De VVD belooft al jaren om de massale immigratie in te perken, maar het tegenovergestelde gebeurt: alleen al onder Rutte kwamen 3 miljoen immigranten ons land binnen. De nieuwe VVD-fractievoorzitter @Rubenbrekelmans zegt de instroom nu écht te gaan beperken. Wie gelooft hem nog?’

Dit bericht verscheen op 25 februari op X en is afkomstig van Lidewij de Vos van Forum voor Democratie. In haar bericht suggereert De Vos dat er tijdens het premierschap van Mark Rutte drie miljoen immigranten naar Nederland kwamen. De vraag is of deze bewering klopt en hoe deze cijfers moeten worden geïnterpreteerd.

Bewering

Alleen al onder Rutte kwamen 3 miljoen immigranten ons land binnen.

Oordeel

De bewering is feitelijk niet onjuist, maar vraagt om belangrijke nuance.

Om de claim te beoordelen is het eerst nodig om te bepalen over welke periode wordt gesproken. Met de formulering ‘onder Rutte’ wordt doorgaans verwezen naar zijn periode als minister-president, die liep van 30 september 2010 tot en met 2 juli 2024.

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek kwamen in deze periode ruim 4 miljoen immigranten naar Nederland. Daarmee ligt het werkelijke aantal zelfs hoger dan het genoemde aantal van drie miljoen waar mevrouw de Vos aan refereerde. Wanneer uitsluitend wordt gekeken naar het aantal mensen dat Nederland binnenkwam, is de uitspraak dus niet onjuist.

Echter is het optellen van immigratiecijfers over meerdere jaren volgens het CBS statistisch toegestaan wanneer men wil weten hoeveel mensen er in een bepaalde periode naar Nederland zijn gekomen. Zo’n optelsom zegt niets over hoeveel mensen daarvan uiteindelijk in Nederland blijven wonen.

Een belangrijke nuance die in de claim ontbreekt, is namelijk emigratie. In dezelfde periode vertrokken ook veel mensen uit Nederland. Lang niet iedereen die naar Nederland komt blijft hier permanent wonen; een deel van de migranten vertrekt na verloop van tijd weer.

Wanneer immigratie en emigratie tegen elkaar worden afgezet, ontstaat het zogeheten migratiesaldo. Volgens het CBS geeft dit saldo – immigratie min emigratie – het meest eerlijke beeld van hoeveel mensen er door migratie daadwerkelijk bijkomen in een bepaalde periode. Voor de periode  van het premierschap van Rutte komt dat saldo uit op ongeveer 2,3 miljoen mensen. De bevolkingsgroei door migratie ligt dus duidelijk lager dan het totale aantal mensen dat Nederland binnenkwam.

Naast het verschil tussen bruto-instroom en migratiesaldo is er nog een belangrijke nuance. Volgens Rick van Well, politicoloog is migratie namelijk een breed begrip. ‘Migratie is een containerbegrip voor veel type migratie. De FvD specificeert standpunten het meest over asielmigratie, maar dit is maar een beperkt klein deel van de totale migratie.’  Het totale aantal immigranten bestaat onder meer uit arbeidsmigranten, internationale studenten, gezinsmigranten en ondernemers. Ook expats en EU-arbeidsmigranten vallen onder deze categorie. Veel van deze migranten komen tijdelijk naar Nederland om te werken of te studeren en vertrekken later weer.

Volgens het CBS bestaat asielmigratie in verhouding tot de totale immigratie uit een relatief kleine groep. De grootste groepen immigranten bestaan uit arbeidsmigranten en migranten in de vorm van gezinshereniging.

Politiek verslaggever en onderzoeker Chris Aalberts wijst erop dat in politieke discussies vaak vooral de nadruk wordt gelegd op de totale instroom van migranten. Grote cijfers kunnen in het debat een sterk effect hebben, terwijl het onderscheid tussen verschillende soorten migratie of het vertrek van mensen uit Nederland minder vaak wordt genoemd.

Ook Rick van Well, gespecialiseerd in politiek gedrag binnen parlementaire democratieën, benadrukt dat migratie vaak als één groep wordt gepresenteerd. In werkelijkheid gaat het om uiteenlopende groepen migranten met verschillende redenen om naar Nederland te komen.

Conclusie

De uitspraak dat er onder Rutte 3 miljoen immigranten naar Nederland kwamen is op basis van de totale instroom niet onjuist. Volgens cijfers van het CBS kwamen er in deze periode zelfs ruim vier miljoen immigranten naar Nederland.

Tegelijkertijd laat de claim belangrijke context weg. De uitspraak houdt geen rekening met emigratie, waardoor het migratiesaldo – ongeveer 2,3 miljoen mensen – aanzienlijk lager uitvalt. Daarnaast wordt geen onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van migratie, zoals arbeidsmigratie, gezinshereniging en asiel.

Daardoor kan de uitspraak een deels vertekend beeld geven van de migratieontwikkeling in Nederland tijdens het premierschap van Rutte.

Bronnen

Links naar alle gebruikte online bronnen vindt u terug in de tekst.

• Alle bronnen werden het laatst geraadpleegd op 5 maart 2026.
• Voor deze factcheck werd ook contact opgenomen met de volgende personen:

Telefoongesprek met Chris Aalberts op 3 maart 2026.

Telefoongesprek met Rick van Well op 3 maart 2026.

Telefoongesprek met Monique Peterzen namens het CBS op 4 maart 2026.

Voor vragen naar aanleiding van dit artikel kunt u contact opnemen met de redacteur via jorismerlijnjansen@gmail.com.