De waterkwaliteit moet beter! Dat is de boodschap die Natuurmonumenten op Instagram brengt. Bijgevoegd is een petitie die inmiddels al ruim 155.000 keer is ondertekend. Op Instagram schrijft Natuurmonumenten op 6 februari het volgende: “Geen enkele Nederlandse sloot, beek of rivier voldoet aan de Europese kwaliteitseisen!” Een zorgelijke boodschap, maar te stellig geformuleerd.
Bewering:
“Geen enkele Nederlandse sloot, beek of rivier voldoet aan de Europese kwaliteitseisen!”
Oordeel:
Ongefundeerd
Bron van de bewering:
“Het rapport wat voor ons leidend is geweest is de tussenevaluatie Kaderrichtlijn Water (KRW)” vertelt Natuurmonumenten. Zelf deelt Natuurmonumenten geen cijfers.
In het KRW staan degelijk zorgelijke cijfers over de waterkwaliteit in Nederland. Dat de waterkwaliteit ondermaats is, daar is niets aan gelogen. De aanleiding voor de petitie is terecht. Toch is het onmogelijk om uit dit rapport af te leiden dat geen enkel waterlichaam aan de Europese eisen voldoet.
Waarom is deze claim ongefundeerd:
“Het is eigenlijk heel lastig om te zeggen” vertelt Paul van den Brink, hoogleraar van de waterkwaliteits managing groep van de Universiteit van Wageningen. Hij vertelt aan welke eisen de Europese Unie wil dat het water in Europa aan voldoet. “De Europese Unie heeft eisen over de chemische en ecologische kwaliteit van het water. Chemische kwaliteit gaat over alle stoffen die in het water geloosd worden. Daar is in Nederland erg weinig zicht op.” Zo schrijft de NOS op 4 maart nog een artikel over het feit dat de minister veel te weinig zicht heeft op welke stoffen er in het water worden geloosd. Het wordt “ontoereikend en zorgwekkend” genoemd. “In Nederland is de chemische kwaliteit zeer ondermaats.” vertelt Van den Brink. “Volgens het KRW voldoen slechts dertig Nederlandse waterlichamen aan de chemische eisen.”
“De ecologische kwaliteit van het water gaat over de aanwezigheid, de conditie en de aantallen van verschillende soorten vissen, insecten, algen, planten en andere organismen.” vertelt Els Smit, senior researcher van het RIVM. De ecologische kwaliteit wordt ook gemeten en vermeld in het KRW.
“Op dit moment is er geen enkel oppervlaktewater dat in goede ecologische toestand verkeert” aldus het KRW. Er is heel wat nodig om de ecologische toestand te verbeteren. Wanneer de chemische toestand niet goed is, dan heeft dat natuurlijk ook invloed op de dieren en planten die in het water leven. In een onderzoek van de Universiteit van Wageningen wordt duidelijk dat er veel betere controle moet komen op de lozingen van de boeren in het water. “We zullen in dit waterland zowel boeren, burgers als industrie minder vrijblijvend tegemoet moeten treden en industriële lozingen meer gaan evalueren en waar nodig vergunningen herzien. Zo horen we bijvoorbeeld te controleren of boeren zich aan spuitvrije zones langs de sloten houden.” aldus het onderzoek. Daarnaast is het belangrijk voor de ecologische toestand dat het waterlandschap goed wordt aangelegd. “Meandering, het natuurlijk afbuigen van de rivier, is bijvoorbeeld erg belangrijk voor de natuur en de dieren in het water.” vertelt Van den Brink.
Het is dus slecht gesteld met de ecologische én chemische toestand van het water. Met geen enkel water dat in goede ecologische toestand verkeerd en slechts 30 waterlichamen die voldoen aan de chemische eisen. Toch kan Natuurmonumenten niet zeggen dat geen enkele sloot, beek of rivier in Nederland aan de Europese kwaliteitseisen voldoen. “Niet al het water wordt gecontroleerd.” vertelt Van den Brink. Volgens het onderzoek van de Universiteit van Wageningen is er zo’n 300.000 kilometer aan slootjes wat niet gecontroleerd wordt op de chemische en ecologische toestand. Van den Brink vertelt verder “Ik denk dat het er in die slootjes niet best aan toe is, maar zeker kan je dat natuurlijk niet zeggen.”
Conclusie:
De waterkwaliteit in Nederland is ondermaats. Dat is een feit. De Europese Commissie heeft zelfs een waarschuwing gegeven aan Nederland. Er moet veel veranderen aan de waterkwaliteit en daar is Natuurmonumenten goed mee bezig met hun petitie. Toch is hun claim ongefundeerd. Het is onmogelijk om te weten of geen enkele sloot, beek of rivier in Nederland voldoet aan de eisen aangezien niet elke sloot, beek of rivier wordt gemeten. Paul van den Brink zegt het volgende over de claim: “Ik had het woordje bijna toegevoegd. Dat had hem juist gemaakt.”
Foto: Heleen van der Bruggen
