De Top 2000 is al jarenlang één van dé muzikale hoogtepunten van het jaar. Maar hoe divers is de lijst eigenlijk? Hoe breed is de muzikale smaak? Met de Top 2000 stemweek in aantocht blikken we terug op de lijst van vorig jaar, waarin diversiteit soms ontbreekt, zo blijkt uit dataonderzoek op gebied van variatie in continenten en decennia in de Top 2000.
De jaren 70 en 80 voeren de boventoon
Uit dataonderzoek naar de Top 2000, editie 2024, blijkt dat de jaren 70 en 80 stevig verankerd zijn in de lijst. Van de 2000 nummers komen er maar liefst 394 uit de jaren 70 en 447 uit de jaren 80. Volgens Volkskrant-muziekjournalist Gijsbert Kamer is dat geen toeval: “De Top 2000 is gebaseerd op nostalgie. Mensen stemmen op de muziek die ze kennen uit hun jeugd, of omdat ze het veel op de radio gehoord hebben. Het is dan ook een Radio 2-lijst”, vervolgt Kamer, “wat een radiozender is waar voornamelijk mensen van middelbare leeftijd naar luisteren, precies de generatie die jong was in de jaren 70 en 80.”
Hoeveelheid nummers in de Top 2000 per decennium
Nul artiesten uit Zuid-Amerika en Azië in de Top 2000
Op gebied van decennia vallen duidelijke favoriete tijdperken van de stemmers op. Op gebied van geografische uitkomsten is diversiteit in de lijst nog wat verder te zoeken. Europa en Noord-Amerika vormen samen bijna 98% van de volledige Top 2000. Oceanië doet met artiesten als de Bee Gees en AC/DC op kleine schaal mee, terwijl Afrika met de benoemingswaardige wereldhit ‘7 seconds’, van de Senegalees Youssou N’Dour, maar één artiest rijk is in de ‘lijst der lijsten’. Artiesten afkomstig uit Zuid-Amerika en Azië ontbreken zelfs volledig in de lijst! Zo zijn artiesten zoals de Colombiaanse Shakira en Japanse PSY dus niet te vinden in de Top 2000, terwijl deze artiesten bijvoorbeeld wel meerdere noteringen kennen in de alom gewaardeerde Amerikaanse Billboard-lijsten. Een overheersende westerse voorkeur en gebrek aan continentale diversiteit blijkt dus, in de smaak van de Top 2000-stemmers.
“De lijst is eigenlijk een soort steekproef onder Nederlanders,” zegt Kamer. “Er duiken de laatste jaren wel wat meer nieuwe nummers op, maar het grootste deel van de stemmers bestaat uit mensen die van oude bekende klassiekers houden. Je kunt de mensen ook niet dwingen diverser te stemmen”, vervolgt Kamer. “De Top 2000 is een soort herkenningsfeest tussen Kerst en Oud en Nieuw geworden, voornamelijk voor de generatie die opgroeide met Angelsaksische en Nederlandse muziek”. Verandering ligt volgens Kamer eventueel op de loer. “De wereld van streamingdiensten en TikTok-hits maakt de muziekbeleving steeds vluchtiger en wereldwijder. Maar voor nu fungeert de Top 2000 voor velen nog altijd als een anker van herkenning”.
Vanaf 29 november mag iedereen weer stemmen voor de Top 2000, editie 2025. Dus zet de kerstverlichting maar vast aan, maak een kop warme chocolademelk, en begin te puzzelen: misschien K-pop of Zuid-Amerikaanse samba dit jaar wel in de NPO Radio 2 Top 2000?
VERANTWOORDING
Voor dit artikel en data-onderzoek is gebruikgemaakt van de officiële Top 2000-lijst van NPO Radio 2, editie 2024. Voor dit onderzoek zijn alle 2000 noteringen uit de lijst geanalyseerd met behulp van Excel. Twee kenmerken zijn gesorteerd: de herkomst van de artiesten/bands per continent en het decennium waarin de nummers zijn uitgebracht. Alle gegevens zijn afkomstig uit publieke bronnen (NPO Radio 2) en handmatig gecontroleerd op juistheid. Met behulp van Flourish zijn datavisualisaties gemaakt. Er is geen gebruikgemaakt van schattingen, AI of externe/commerciële onderzoeksmethodes. Bij nummers waarin ‘feature’ artiesten voorkwamen, werd de notering toegekend aan de hoofdact. Bron: https://www.nporadio2.nl/nieuws/top2000/01930a80-7170-4766-a8be-237cc0c6c6b8/dit-is-de-npo-radio-2-top-2000-lijst-van-2024
