Wanneer je de galerie van Geraldo dos Santos binnenloopt, word je meteen omringd door kunst die zowel bekend als vreemd aanvoelt. Overal hangen schilderijen en keramische objecten, en op de vloer staan beschilderde boomstammen, elk met eigen patronen en kleuren. Het licht van de ramen valt op de materialen en laat de texturen en tinten helder uitkomen. Dos Santos praat met bezoekers, wijst naar details en glimlacht als iemand zich verwondert over zijn werk. Galeriehoudster Josilda da Conceição observeert rustig het tafereel.

Zijn kunst mengt persoonlijke herinneringen aan onderwerpen die iedereen herkent, zoals rituelen, identiteit, natuur en het milieu. Bezoekers worden uitgenodigd om te ontdekken wat de objecten betekenen. “Ik wil dat mensen niet alleen kijken, maar ook nadenken over hoe wij met elkaar en met de natuur omgaan,” zegt Dos Santos. Zijn werk is makkelijk te begrijpen, maar heeft ook diepgang: het laat je nadenken en naar de wereld op een andere manier kijken.

Opgroeien tussen culturen

Geraldo dos Santos werd in 1993 in Amsterdam geboren, maar groeide op in Peru, Brazilië en Ecuador. Door het werk van zijn ouders woonde hij in steden, dorpen en zelfs bij inheemse gemeenschappen. “Ik voel me nergens volledig thuis, maar tegelijk overal,” vertelt hij. “Ik zie mezelf als een kind van de wereld.”

Zijn moeder, Sandra Claudia dos Santos, herinnert zich hoe opmerkzaam hij als kind was. “Hij liep niet zomaar door de wereld, hij beleefde alles om zich heen. Hij nam de tijd om de kern van dingen te begrijpen.” Dos Santos vult aan: “Mijn jeugd in het regenwoud en het leven in nauwe relatie met natuur en lokale gemeenschappen heeft mij een sterk besef van verbondenheid gegeven. Delen, zorg dragen en verbinding aangaan zijn voor mij kernwaarden. Het heeft mij geleerd om de wereld niet te zien als iets om te bezitten, maar als iets om mee samen te leven.”

Het steeds verhuizen en opgroeien in verschillende culturen heeft hem gevormd als persoon. “Door de ontmoetingen met mensen uit allerlei culturen heb ik geleerd wat het betekent om mens te zijn,” zegt hij. “Soms kan het gevoel van ‘tussen werelden’ zitten verwarrend zijn, maar het is ook een groot voordeel. Het helpt me om dingen vanuit verschillende kanten te bekijken en dat deel te maken van wie ik ben.”

Altijd bezig met creëren

Vanaf jonge leeftijd voelde Dos Santos de behoefte om te maken. “Kunst was voor mij geen hobby, maar een manier om de wereld te begrijpen,” zegt hij. Hij tekende, schilderde, maakte muziek en verzon toneelstukjes, allemaal uit zichzelf. Zijn moeder: “Toen wist ik: dit komt van binnenuit, het is een echte noodzaak.”

Al op vierjarige leeftijd schilderde hij muurschilderingen in huizen van familieleden. Op zijn dertiende ontdekte hij olieverf en raakte gefascineerd door het directe contact tussen hand en materiaal. Op zijn vijftiende werd hij toegelaten tot een kunstuniversiteit in Peru en won hij de Panamericana-kunstwedstrijd. Zo begon zijn professionele kunstenaarschap vroeg.

Na zijn studie in Zuid-Amerika ging Dos Santos verder leren in Europa. Hij studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie en later volgde hij een master aan Sint Lucas in Antwerpen. Daarnaast deed hij een opleiding Art Education, waardoor lesgeven een vast onderdeel van zijn werk werd. Dos Santos vertelt dat lesgeven hem rust geeft. “Het voelt niet als werk. Ik geef door wat ik zelf heb geleerd.”

Art mother

Liliana Hinojosa, zijn ‘art mother’, speelde een belangrijke rol in zijn ontwikkeling. Zij was zijn docent en mentor toen zijn moeder minder aanwezig kon zijn wegens ziekte. Hinojosa begeleidde hem artistiek en persoonlijk. “Vanaf het eerste moment drukte hij zich uit met enorme intensiteit. Je zag hoeveel plezier hij haalde uit creëren,” vertelt ze.

Dos Santos beperkt zich nooit tot één kunstvorm. “Hij schilderde, acteerde, danste, ontwierp kostuums en probeerde technieken zoals glas-in-lood en tiffany. Alles wat hij tegenkwam, wilde hij uitproberen.” Samen maakten ze choreografieën die alleen door hem uitgevoerd konden worden. “Hij liet zien wat hij voelde via alles wat hij aanraakte,” zegt Hinojosa.

Het moment dat haar het meest raakte, was toen hij haar zijn tekeningen liet zien. “Zijn gevoelens kwamen tot leven in een volledig eigen, dramatische beeldtaal. Zijn figuren waren tegelijk sterk en kwetsbaar. Hij hield niets verborgen. In elke lijn voelde je een gevoel van verlatenheid. Op dat moment wist ik: hij is een kunstenaar.”

Onderzoek naar identiteit

Dos Santos onderzoekt hoe mensen met elkaar omgaan, hoe rituelen ontstaan en hoe culturen elkaar beïnvloeden. Hij gebruikt elementen uit zijn eigen leven, maar maakt ze herkenbaar voor anderen door rituelen en gemeenschappelijke ervaringen toe te voegen. Zijn schilderijen, keramiek en installaties laten mensen nadenken over herinneringen, verplaatsing en verbondenheid.

Volgens Hinojosa blijft zijn werk nauw verbonden met zijn persoonlijke leven. “De mensen die belangrijk voor hem zijn, herinneringen en stukjes van zijn jeugd komen steeds terug.” Ze legt uit dat hij ervaringen omzet in symbolen: “Een gebeurtenis kan een object worden, een kaars, een boomstam of een idee. Zijn kunst geeft betekenis aan het leven.” Dos Santos noemt dit ‘vreemde relaties’: dingen die eerst niet bij elkaar lijken te passen, maar tijdelijk samenkomen en een nieuwe betekenis krijgen. “Wanneer verschillende perspectieven naast elkaar bestaan, ontstaat ruimte om dingen te begrijpen en vragen te stellen,” zegt hij.

Samenwerking met de galerie

Galeriehoudster Josilda da Conceição, die Dos Santos al vier jaar begeleidt, vertelt dat zijn energie en inzet hem bijzonder maken. “Zijn drive om te groeien en te creëren maakt hem uniek. Niks is onmogelijk. Dat merk je in elk werk dat hij maakt.” 

In de loop der jaren ontwikkelde Dos Santos zich van schilder tot een kunstenaar die ook keramiek, installaties en materialen zoals glas en zilver onderzoekt. Het publiek reageert enthousiast, en steeds vaker wordt zijn werk aangekocht voor tentoonstellingen en musea. Zijn kunst zorgt voor verwondering en zet mensen aan het denken, precies de reden waarom hij meer aandacht verdient.

Persoonlijkheid en manier van werken

Da Conceição beschrijft Dos Santos als een gedreven, rustig en open persoon. Hij werkt geconcentreerd en met discipline, zonder zich te laten leiden door trends of verwachtingen. “Hij werkt vanuit overtuiging, niet vanuit strategie,” zegt ze. “Hij weet wat hij wil maken en neemt daar de tijd voor.”

Dos Santos luistert aandachtig, zowel naar mensen als naar materialen. “Hij is niet bezig met snelle erkenning of commercieel succes. Voor hem gaat het om ontwikkeling, verdieping en verbinding,” vertelt ze. Zijn manier van werken is intens maar nooit gehaast. Hij onderzoekt materialen zorgvuldig en durft fouten toe te laten. “Juist daardoor ontstaat er ruimte. Zijn werk voelt doordacht, maar nooit bedacht,” vertelt Da Conceição.

Expositie What Floats Between Us

In de expositie What Floats Between Us staan schilderijen van bloemen en planten uit Zuid-Amerika en Afrika, vervoerd in jute zakken. Deze planten hebben meerdere betekenissen: medicinale toepassingen, consumptie en spirituele rituelen. Naast de schilderijen staan keramische sculpturen verspreid door de ruimte, soms klein en subtiel, soms groot en opvallend. Op de vloer liggen beschilderde boomstammen met patronen die verwijzen naar rituelen en landschappen.

“Deze objecten vormen een soort geënsceneerd landschap,” legt Dos Santos uit. “Ze laten zien hoe menselijke keuzes en natuurlijke processen elkaar beïnvloeden, en confronteren de kijker met de spanning tussen ecologisch voorkomen en ecologische realiteit.”

Bezoekers raken vaak onder de indruk van de combinatie van materialen. “Je kunt echt zien dat alles doordacht is,” zegt een bezoeker. “Elk object vertelt een verhaal, en toch voelt het als één geheel.” Liliana Hinojosa merkt op hoe hij persoonlijke ervaringen en maatschappelijke thema’s omzet in beeld. “Hij werkt vrij en eerlijk, met een sterke innerlijke rust. Die zekerheid geeft hem een kalmte die maar weinig kunstenaars hebben.”

Persoonlijk, maar universeel

Wat Geraldo dos Santos bijzonder maakt, is dat hij persoonlijke ervaringen verbindt met verhalen die iedereen kan herkennen. Hij nodigt je uit om na te denken over identiteit, verbondenheid en de gevolgen van menselijke keuzes voor de natuur en samenleving. “Ik hoop dat mensen anders gaan kijken naar de kwetsbaarheid en veerkracht van natuurlijke systemen, en nadenken over hun eigen rol daarin,” zegt hij.

Door dos Santos’ creatieve visie, aandacht voor detail en verbondenheid met mensen en natuur verdient hij het om in de schijnwerpers te staan. Een bezoek aan zijn galerie of een kijkje in zijn kunst laat zien hoe groot de impact kan zijn van iemand die de wereld observeert, begrijpt en omvormt tot iets tastbaars en betekenisvols.