Voor Bonitá (22), Gergõ (25) en Szandra (26) zijn dit geen vreemde uitspraken. De drie Hongaarse studenten maakten de afgelopen jaren mee hoe politieke verschillen steeds vaker de keukentafel bereikten. De overwinning van Péter Magyar op 12 april 2026 geeft hen hoop voor de toekomst van Hongarije, maar laat ook zien hoe diep de politieke verdeeldheid tussen generaties is geworden.

Na een periode van zestien jaar moet de langstzittende premier van Europa plaatsmaken voor vernieuwing: Péter Magyar. De kersverse premier belooft grote veranderingen voor Hongarije. Volgens Krisztina Lajosi-Moore, opleidingsdirecteur Europese Studies en Religiewetenschappen, komen politieke tegenstellingen vaak scherp naar voren binnen families. Jongeren staan vaker open voor verandering, terwijl oudere generaties eerder vasthouden aan het systeem dat zij jarenlang hebben gekend. Tegelijkertijd ziet zij ook ruimte voor toenadering nu de machtswisseling een feit is. “Wanneer de angst voor verandering afneemt en mensen merken dat hun dagelijkse leven niet direct verslechtert, kan er juist meer begrip ontstaan tussen generaties.”

De Hongaarse generatiekloof

De politieke spanningen in Hongarije namen sterk toe tijdens en na de Europese Parlementsverkiezingen van juni 2024. Hoewel de regeringspartij Fidesz van premier Viktor Orbán met 44,8 procent van de stemmen de grootste bleef, verloor de partij terrein ten opzichte van eerdere verkiezingen. De grote verrassing was de nieuwe oppositiepartij Tisza van Péter Magyar, die bijna 30 procent van de stemmen behaalde.

Uit onderzoek van het European Liberal Forum en het Republikon Institute blijkt dat Tisza in 2024 de populairste partij was onder Hongaren tussen de 18 en 25 jaar. Ook persbureau AP meldde dat ongeveer 65 procent van de kiezers onder de 30 achter Magyar stond. Volgens Lajosi-Moore worden deze verschillen zichtbaar binnen gezinnen. “De verdeeldheid over onderwerpen als de oorlog in Oekraïne, de invloed van de Europese Unie, corruptie en de staat van het onderwijs dringt door tot in de huiskamer.”

Bonita Horváth

Een deel van Bonitá’s familie

Bonitá Horváth weet dat ze een uitgesproken mening heeft. “Mijn vader en mijn politieke standpunten zijn een soort weerspiegeling van de verdeeldheid in Hongarije.” Waar haar vader Fidesz steunt, koos Bonitá voor Tisza.

Hun discussies gaan vaak over de oorlog in Oekraïne, de Europese Unie en corruptie. “Mijn vader maakt zich zorgen over de oorlog en gelooft dat de oppositie Hongarije daarin zou meeslepen. Ik probeerde uit te leggen dat we als NAVO-lid veilig zijn.” Ook over de invloed van de EU verschillen ze van mening. Haar vader vreest dat Brussel te veel invloed krijgt op Hongarije, terwijl Bonitá juist voordelen ziet in Europese samenwerking.

Richting de verkiezingen werden de gesprekken thuis steeds feller. Tijdens een familieverjaardag werd haar gevraagd om niet over politiek te praten. Toch kwam het onderwerp voortdurend terug. Een neef vertelde hoe zijn hoogzwangere verloofde naar een ziekenhuis werd gebracht waar geen intensive care voor vroeggeboortes beschikbaar was. Voor Bonitá was dat een voorbeeld van de problemen in de Hongaarse gezondheidszorg die volgens haar jarenlang zijn genegeerd.

Ondanks de meningsverschillen veranderde er na de verkiezingen iets binnen haar familie. “Ik merk voorzichtig optimisme bij mijn moeder. Ze luistert meer naar mijn mening en ziet ook de problemen in het onderwijs en de gezondheidszorg.” Waar Bonitá voor de verkiezingen serieus overwoog om naar het buitenland te verhuizen, ziet ze haar toekomst nu weer in Hongarije. “Voor het eerst in mijn leven voel ik mij trots om Hongaars te zijn.”

Gergõ Görcz

De oma van Gergõ samen met zijn opa toen hij nog leefde

Gergõ Görcz gaat graag op bezoek bij zijn oma, maar de verkiezingscampagne zette hun relatie onder druk. Zijn grootouders stemden jarenlang trouw op Fidesz. “Voor hen was stemmen op Orbán bijna een ritueel. Ze wilden altijd als eersten van het dorp hun stem uitbrengen.”

Tijdens een familielunch probeerde Gergõ zijn grootouders te overtuigen om op de oppositie te stemmen. Dat gesprek liep uit de hand. “Toen ik vertelde wat een nieuwe regering wilde veranderen, werden ze ontzettend boos. Ze dreigden zelfs dat we het huis moesten verlaten als we zo doorgingen.” Volgens Gergõ speelde het mediagebruik daarbij een grote rol. Zijn grootouders volgen vrijwel uitsluitend staatsmedia. “Ze vertrouwden mij niet wanneer ik andere informatie liet zien. Ze hadden jarenlang dezelfde boodschap gehoord.”

Zelf stemde hij op Tisza, hoewel hij niet volledig achter de partij stond. Voor hem was het vooral een strategische keuze om politieke verandering mogelijk te maken na zestien jaar Orbán. “Veel jongeren zagen deze verkiezingen als een laatste kans op verandering als ze in Hongarije wilden blijven wonen.”

Polarisatie-expert Martha Walter ziet dit soort conflicten vaker. Volgens haar ontstaat polarisatie binnen families niet alleen uit politieke verschillen, maar juist omdat mensen om elkaar geven. “Ouders en grootouders zijn bang dat kinderen verkeerde keuzes maken. Jongeren zijn bang dat hun toekomst wordt opgeofferd. Daardoor worden politieke discussies emotioneel geladen.” Tegelijkertijd merkt Walter op dat conflicten kunnen afnemen zodra de directe dreiging verdwijnt en mensen ervaren dat het dagelijks leven doorgaat.

Sinds de verkiezingen is de rust binnen de familie van Gergõ langzaam teruggekeerd. “Ze zien nu dat veel dingen waarvoor ze bang waren niet zijn gebeurd. Daardoor kunnen we weer normaler met elkaar praten.”

Szandra Hajdú

Szandra met haar vader en opa

Tijdens de verkiezingscampagne ontstond in Hongarije een opvallende online trend. Jongeren logden in op de Facebook-accounts van familieleden om hun algoritme aan te passen. Het doel was om ouderen ook nieuws van onafhankelijke media en oppositiekanalen te laten zien. Szandra Hajdú zag de actie veel voorbijkomen op sociale media. Zelf gebruikte ze een vergelijkbare aanpak bij haar oma, al was haar doel anders. “Mijn oma werd somber van alle politieke berichten die ze zag. Daarom ben ik pagina’s over schattige dieren en mooie tuinen gaan volgen zodat haar tijdlijn wat positiever werd.”

Hoewel Szandra en haar vader uiteindelijk allebei op Tisza stemden, zorgde politiek alsnog voor spanningen. “Hij denkt vaak dat alleen hij weet hoe de wereld in elkaar zit. Als ik hem verbeter, raakt hij geïrriteerd.” Volgens Szandra heeft dat ook te maken met leeftijd en hiërarchie. “Ze zien me nog steeds als het kleine meisje dat in de tuin speelde, terwijl ik een diploma politieke wetenschappen heb.”

Met haar grootouders is de situatie juist verbeterd. Tijdens de campagne waren zij bang dat een machtswisseling oorlog of chaos zou veroorzaken. Inmiddels zien zij dat die voorspellingen niet zijn uitgekomen. “We hoeven het bijna niet meer over politiek te hebben. De strijd is voorbij.”