In vijftien jaar tijd is de Nederlandse winkelstraat merkbaar veranderd. Ooit was tweedehands kleding voornamelijk in de kringlopen te koop, maar nu duiken de vintage boetieks op in grote winkelstraten. Waar reguliere kledingwinkels hun deuren sluiten, openen steeds meer tweedehandszaken. Cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) laten zien dat het aantal traditionele kledingwinkels sinds 2010 is afgenomen met 32 procent, terwijl het aantal tweedehands kledingwinkels juist groeide met 37 procent.

Van buitenwijk naar winkelstraat

Tweedehands kledingwinkels waren lange tijd vooral in buitenwijken of dorpen te vinden, maar verschijnen nu steeds meer in populaire winkelstraten van steden. Die groei past binnen een bredere beweging: duurzaamheid en hergebruik worden belangrijker. Niet alleen bij kleding, maar ook bij meubels en elektronica. Hoogleraar circulaire economie van de Rijksuniversiteit Groningen, Niels Faber, benadrukt waarom hergebruik zo belangrijk is: “Hergebruik is vaak effectiever dan recycling,” constateert Faber. “Het behoudt de waarde die al in een product zit. Daarnaast worden bij elk kledingstuk dat een nieuw leven krijgt, grondstoffen, energie en afval bespaard.”

De verplaatsing van de winkels naar hoofdstraten laat zien dat er een grotere maatschappelijke acceptatie van tweedehandskleding is. Ook het imago van tweedehands winkelen is veranderd. Tweedehandswinkels presenteren zich steeds vaker met moderne interieurs en een zorgvuldig samengestelde collectie, waarmee ze het reguliere winkelpubliek kunnen trekken. Grotere winkelketens, waaronder de H&M en Zara, maken tegenwoordig ook plaats voor een ‘pre-loved’ hoek, waar tweedehands producten van hun merk te koop worden aangeboden.

De term ‘tweedehands’ heeft ook een transformatie ondergaan. Waar het vroeger “ouderwets” werd genoemd, geassocieerd met muffe kleding, wordt het nu steeds vaker bestempeld als vintage. Daarmee zijn de tweedehands kledingwinkels niet alleen geaccepteerd in het straatbeeld, maar is het ook commercieel aantrekkelijker geworden.

Groei in provincies

De groei van de tweedehands kledingwinkels loopt sterk uiteen per provincie. In Friesland nam het aantal winkels in de afgelopen vijftien jaar toe met 133 procent, in Zeeland met 100 procent en in Gelderland met 91 procent. Flevoland liet als enige provincie geen groei zien.

Faber heeft hier een verklaring voor: “In dunbevolktere provincies is de band met lokale initiatieven doorgaans sterker, waardoor er meer ruimte voor groei is. In stedelijke gebieden concurreren tweedehandswinkels met elkaar en met grote ketens. Dat verklaart deels de verschillen,” zegt Faber.

Verschuiving in aanbod

De toename van tweedehandswinkels betekent volgens Faber niet automatisch dat consumenten ook minder kleding kopen bij de reguliere winkels. De cijfers wijzen op een verschuiving in aanbod: meer mogelijkheden voor hergebruik, zonder dat dit direct het koopgedrag beïnvloedt. “Tweedehands kledingwinkels bieden een uitkomst voor het goedkoop kunnen inslaan van kwalitatieve kleding, maar ze vervangen de fast-fashion-markt nog niet één op één,” benadrukt Faber. “Dat betekent niet per se dat mensen minder nieuwe kleding kopen. Het kan ook zo zijn dat mensen naast nieuwe kleding, nu ook tweedehands kleding aanschaffen,” aldus Faber. “Steeds meer mensen kiezen wel voor tweedehands kleding omdat ze dat willen. Dat is in elk geval een positieve ontwikkeling,” voegt Faber toe.

Blijvende trend?

Of de toename van tweedehands kledingwinkels een blijvende trend is, durft Faber niet te zeggen. Wel ziet hij dat de toegankelijkheid van tweedehands kleding steeds beter wordt en dat online platforms zoals Vinted het ook gemakkelijker maken om kleding te vinden en te verkopen. Met de groeiende toegankelijkheid en populariteit lijken de tweedehands kledingwinkels een vaste plek in de winkelstraat te krijgen.

Dataverantwoording

De visualisaties zijn samengesteld op basis van data van het Centraal Bureau voor Statistiek.

https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/81578NED/table?ts=1762380827781

https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/81589NED/table?ts=1762368060891