De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren is opnieuw gedaald. Uit de nieuwste PISA-resultaten van 8 september blijkt dat bijna een derde van de vijftienjarigen het basisniveau voor leesvaardigheid niet haalt. Twee dagen later kwam er opvallend ander nieuws: het aantal jonge bibliotheekleden is juist gestegen.
Deze recente ontwikkeling is ook zichtbaar bij Bibliotheek Utrecht, de organisatie die de openbare bibliotheken in de stad Utrecht beheert. Volgens Jessica Merkens, afdeling PR en communicatie, zijn er inmiddels twee keer zoveel achttienjarige leden als een aantal jaar eerder.
De bibliotheek schrijft die groei onder meer toe aan de introductie van een nieuw voordelig abonnement voor jongeren. Met dit lidmaatschap hebben ze toegang tot alle faciliteiten van de bibliotheek. ‘Jongvolwassenen maken met name veel gebruik van studieruimtes en studieplekken,’ zegt Merkens. Hieruit kan afgeleid worden dat lid zijn van de bibliotheek dus niet altijd hetzelfde is als daadwerkelijk lezen.
Schoolbibliotheken
Bij Bibliotheek Midden-Brabant ligt de ontwikkeling anders. Daar ziet Jeske Boemaars, manager marketing en projecten, vooral een stijging onder leerlingen die gebruikmaken van de Bibliotheek op school. Deze bibliotheken zijn een samenwerking tussen scholen en bibliotheek Midden-brabant. De bezoekers van deze bibliotheken zijn tussen de 4 en 18 jaar oud.
De groei in jonge bibliotheek leden is volgens Boemaars al meerdere jaren zichtbaar. Dat komt dus mede doordat er steeds meer scholen zijn met een bibliotheek. Op die scholen werkt Bibliotheek Midden-Brabant samen met leerkrachten aan leesbevordering, bijvoorbeeld door passende materialen, inspirerende werkvormen en activiteiten rondom lezen aan te bieden.
Meer uitgeleende boeken
De stijging is niet alleen zichtbaar in het aantal leden. Ook het aantal uitleningen bij de scholen waarmee Bibliotheek Midden-Brabant samenwerkt nam toe. Vorig jaar werden daar 206.127 boeken uitgeleend, 3,8 procent meer dan het jaar ervoor. De groei in het aantal jonge bibliotheekgebruikers lijkt daarmee niet alleen uit nieuwe lidmaatschappen te bestaan, maar gaat ook gepaard met meer uitgeleende boeken.
Hoe worden jongeren weer beter in lezen?
‘Meer leeskilometers zijn echt nodig om de leesvaardigheid te vergroten,’ zegt Boemaars. Volgens haar is het belangrijk dat jongeren boeken ontdekken die aansluiten bij hun interesses. Volgens Boemaars is er in de bibliotheekvestigingen momenteel bijvoorbeeld veel vraag naar Engelstalige youngadultliteratuur. Ook manga en fantasy zijn populair onder jongeren.
Ook worden jongeren betrokken bij activiteiten rondom lezen. Volgens Boemaars is het daarnaast belangrijk om jongeren vanuit school ook naar de bibliotheekvestigingen te laten komen, waar zij een grotere collectie en meer leesactiviteiten vinden.
Geen duidelijke conclusie
De stijging van het aantal bibliotheekleden laat daarmee een gemengd beeld zien. Jongeren maken de bibliotheek vaker onderdeel van hun leven, maar dat gebeurt niet altijd uitsluitend om boeken te lezen. De bibliotheek is voor sommigen een plek om te studeren, voor anderen een plek om Engelse literatuur, manga of fantasy te ontdekken. De uitdaging blijft om dat bezoek ook te verbinden aan meer leesplezier en uiteindelijk een betere leesvaardigheid.
– – –
Atheneum boekhandel aan het Spui in Amsterdam bestaat deze week 60 jaar. Hoe gaan zij om met de dalende leesvaardigheid én leesmotivatie van jongeren? Bekijk de videoreportage!
