Maarssen – In deze tijd van woningnood wordt ‘doorstroming’ op de huizenmarkt vaak als oplossing genoemd: ouderen gaan uit hun gezinswoning en trekken in kleinere appartementen, zodat hun voormalige woning vrij komt voor starters. Bij een verkiezingsbijeenkomst in dorpshuis Maarssen klonk afgelopen maandag 2 maart een fel tegengeluid: ‘Ouderen hebben hun hele leven gewerkt voor die woning!’

De bijeenkomst werd georganiseerd door Vechtse Plussers, een seniorenvereniging die zich richt op 55-plussers binnen Stichtse Vecht. Van alle 11 partijen die meedoen aan de verkiezingen was één spreker aanwezig om in twee minuten tijd, uit het zicht van de bezoekers, door een microfoon te pitchen waar hun partij voor staat. Wonen was een belangrijk onderwerp, maar voor veel ouderen ook een hele ingewikkelde. Iedereen smeekt om doorstroom, maar de lokale huizenmarkt laat hen geen kant opgaan.

De ‘bezette’ woning

Frank van Liempdt, boegbeeld van de grootste partij Lokaal Liberaal en wethouder op onder andere volkshuisvesting, verzet zich fel tegen het nationale debat waarin ouderen soms worden afgeschilderd als degenen die grote gezinswoningen ‘bezet’ houden. ‘Nu zeggen ze: die ouderen houden onze woningen bezet. Nee, zo werkt het niet. Als een oud persoon wenst te verhuizen naar een kleinere woning, zorg ik dat ze gebouwd worden, maar we gaan niets afdwingen!’

Het standpunt van Van Liempdt is helder: doorstroming moet organisch gaan, oftewel door ‘natuurlijk verloop’. Hij wijst op de 4.500 woningen die de gemeente tot 2030 in de planning heeft, een aantal dat ruim boven de regionale Woondeal-afspraken ligt. Maar plannen op papier zijn geen bakstenen in de wijk. Voor veel senioren is de stap naar een appartement simpelweg niet aantrekkelijk, zolang het alternatief ontbreekt of onbetaalbaar is.

Angst voor de ‘huursprong’ 

Het aankaarten van de huursprong was een van de speerpunten in de pitch van Mieke Hoek, lijsttrekker van het Vechtse Verbond en ervaren in zowel de gemeenteraad als de provinciale staten. Zij ziet een barrière die door veel politici over het hoofd wordt gezien, of in ieder geval niet genoeg belicht wordt: de financiële straf op verhuizen. ‘Niemand heeft het over de huursprong. Ik wil mijn functie als volksvertegenwoordiger niet kwijt, juist om dit soort punten te blijven maken.’

De ‘huursprong’ is het fenomeen waarbij een oudere die al dertig jaar in een ruime sociale huurwoning woont, bij verhuizing naar een modern, kleiner appartement maandelijks ineens veel meer huur moet betalen. Hoewel de gemeente Stichtse Vecht de regeling ‘Van Groot naar Beter’ kent , waarbij de huurverhoging wordt gemaximeerd op 50 euro, blijkt dit in de praktijk niet altijd zo te lopen. Nieuwbouw is duur, en voor veel ouderen voelt verhuizen als “betalen voor minder.”

Statushouders versus ‘eigen’ inwoners

Het debat over wonen in Stichtse Vecht kan niet los worden gezien van de bredere maatschappelijke druk. Van Liempdt brengt een scherp, bijna populistisch randje aan het dossier door de woningnood direct te koppelen aan de opvang van statushouders. Hij claimt een strikte 70/30-regeling te hanteren: 70 procent van de vrijkomende woningen voor reguliere zoekers, 30 procent voor aandachtsgroepen, waar statushouders gewoonlijk ook toe behoren. ‘Ik weiger om te zeggen: jullie krijgen nog geen huis, want ik moet eerst nog 100 Eritreërs en 100 Somaliërs doen. Dat is niet eerlijk. Ik zou de opdracht van de raad om meer statushouders te plaatsen weigeren; dan stop ik als wethouder.’

Dit is echter niet de enige eis uit Den Haag waar Van Liempdt zich tegen verzet. Het stikstof probleem, regelmatig een stoorzender bij nieuwbouwprojecten, is volgens hem afkomstig uit ‘de linkse kerk’ die ‘indoctrineert’ met het verhaal dat brandnetels enorm hard groeien wanneer het stikstofgehalte in de omgeving hoog is. ‘Stikstof is de grootste onzin die we onszelf opgelegd hebben. Het zorgt voor het verzuren van de grond, waardoor bepaalde planten heel hard groeien… maar 100 kilometer verderop in Duitsland hebben ze andere normen. Laat gaan.’ 

Gebrek aan een oplossing

De kritische vraag die blijft hangen is nu: als niemand de grote huizen verlaat, waar moeten die beloofde woningen voor de kleinkinderen van deze zelfde kiezers dan vandaan komen? Terwijl de politici strijden om de stem van de ouderen, lijkt de woningmarkt in Stichtse Vecht voorlopig muurvast te zitten. 

Kijk hier naar een videoportret van de voorzitter van Vechtse Plussers door Thomas Leemhuis: