STICHTSE VECHT – De vergrijzing in Stichtse Vecht neemt sneller toe dan gemiddeld in Nederland, met merkbare gevolgen voor de zorg en de woningmarkt. Data van het Centraal Bureau voor de Statistiek laat zien dat de verhouding tussen werkenden en ouderen steeds schever wordt, terwijl de zorgvraag en het aantal kleine huishoudens toenemen.
In Stichtse Vecht verandert de bevolkingssamenstelling zichtbaar. Het aandeel ouderen groeit, terwijl het aantal mensen in de werkende leeftijd relatief afneemt. Een belangrijke indicator daarvoor is de grijze druk: het aantal 65-plussers ten opzichte van de werkende bevolking.
Meer ouderen, minder werkenden
Uit data van het CBS blijkt dat de grijze druk in Stichtse Vecht is gestegen van bijna 25 procent in 2011 naar meer dan 40 procent in 2025. Landelijk ligt dat percentage lager. Deze ontwikkeling laat zien dat het aandeel ouderen groeit, terwijl het aandeel werkenden afneemt.
Volgens Floris Venneman, doelgroepexpert, strateeg en oprichter van Bureau Vijftig, een adviesbureau dat zich richt op vraagstukken rondom vergrijzing en de ouder wordende samenleving, betekent dit concreet dat er ‘steeds minder mensen een actieve, betaalde rol in de samenleving kunnen spelen, terwijl de behoefte aan zorg en ondersteuning toeneemt.’ Tegelijkertijd plaatst hij een kanttekening: ouder worden betekent niet automatisch dat mensen niet meer bijdragen aan de samenleving. Veel ouderen blijven volgens hem actief en vitaal.
Zorgvraag blijft hoog
De gevolgen van vergrijzing zijn ook zichtbaar in de zorg. Data over inwoners van 65 jaar en ouder in Stichtse Vecht laat zien dat een groeiend aandeel ouderen de eigen gezondheid als goed ervaart, terwijl het aandeel met langdurige aandoeningen rond de helft blijft.
Dit betekent dat ouderen zich weliswaar gezond voelen, maar dat de behoefte aan zorg en ondersteuning blijft bestaan. Het aandeel mantelzorgers in de totale bevolking blijft ondertussen relatief stabiel rond de 13 tot 15 procent.
Deze combinatie wijst op een toenemende druk op de zorg. ‘De druk op bijvoorbeeld de WMO neemt enorm toe,’ zegt Venneman. Daarmee doelt hij op de gemeentelijke voorzieningen voor ondersteuning en zorg. Volgens hem gaat het daarbij niet alleen om zorggebruik, maar ook om budgetten en organisatie.
Tegelijkertijd nuanceert hij het beeld dat chronische aandoeningen automatisch leiden tot zorgafhankelijkheid. ‘Mensen met meerdere diagnoses voelen zich vaak nog steeds gezond en kunnen hun leven prima leiden,’ zegt hij. Dat betekent dat de relatie tussen vergrijzing en zorgvraag complexer is dan vaak wordt gedacht.
Druk op de woningmarkt
Naast de zorg heeft vergrijzing ook gevolgen voor de woningmarkt. Het aantal 65-plussers in Stichtse Vecht is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Tegelijkertijd groeit het aandeel eenpersoonshuishoudens en daalt de gemiddelde huishoudensgrootte.
Deze ontwikkeling wijst erop dat er meer huishoudens ontstaan, terwijl het aantal bewoners per woning afneemt. Hierdoor neemt de vraag naar woningen toe.
Volgens Venneman speelt vergrijzing hierin een rol, maar is het niet de enige factor. Ook onder jongeren groeit het aantal alleenstaanden. Bij ouderen ontstaan eenpersoonshuishoudens, bijvoorbeeld door het overlijden van een partner of door een scheiding.
Een belangrijk knelpunt ligt volgens hem in het type woningen dat wordt gebouwd. ‘De uitdaging is het ontwikkelen van woonconcepten die aansluiten bij lokale behoeften,’ zegt hij. ‘Niet alle ouderen zitten te wachten op gezamenlijke woonvormen, veel mensen willen zelfstandig blijven wonen.’
Gemeenten moeten inwoners beter begrijpen
De gevolgen van vergrijzing raken dus meerdere domeinen tegelijk: zorg, wonen en de inrichting van de leefomgeving. Volgens Venneman vraagt dit om een bredere aanpak van gemeenten.
Hij stelt dat gemeenten vaak wel cijfers hebben over leeftijd en woningtypen, maar onvoldoende inzicht hebben in de mensen achter die cijfers. ‘Leeftijd zegt echt niks,’ zegt hij. ‘Je kunt drie zeventigjarigen naast elkaar zetten en drie totaal verschillende levens zien.’
Volgens hem ligt daar een belangrijke uitdaging: gemeenten moeten beter begrijpen wie hun inwoners zijn en wat hun behoeften zijn, in plaats van alleen naar statistieken te kijken.
Toenemende druk, maar geen eenduidig beeld
De data laat zien dat de vergrijzing in Stichtse Vecht leidt tot een groeiende druk op zowel de zorg als de woningmarkt. Tegelijkertijd blijkt uit de duiding van Venneman dat deze ontwikkeling niet zwart-wit is. Ouderen zijn niet alleen zorgvragers, maar ook actieve deelnemers aan de samenleving.
Toch is duidelijk dat de combinatie van meer ouderen, een stabiel aantal mantelzorgers en een groeiend aantal kleine huishoudens gemeenten voor grote uitdagingen stelt. Hoe gemeenten hiermee omgaan, zal bepalend zijn voor de leefbaarheid en voorzieningen in de komende jaren.
