Uit onderzoek blijkt dat, zes jaar na de coronacrisis, het aantal sportende jongeren eindelijk weer terug is op het oude niveau. Jongeren zijn nu vaker aangesloten bij een sportvereniging of sportclub en sporten dan ook een stuk meer. Terwijl het landelijke gemiddelde toch nog lager ligt dan zou moeten, gaat het in een aantal gemeentes juist goed. Zo kan de gemeente Stichtse Vecht een voorbeeld zijn voor aantal andere gemeenten uit de provincie Utrecht.
‘De sportdeelname in Nederland is in 2024 stabiel gebleven, maar nog altijd niet terug op het oude niveau.’ Zo luidt het bericht van de Nederlandse sportorganisatie NOC*NSF in 2024. Zij kwamen met een onderzoek ‘Zo sport Nederland’. Met ‘het oude niveau’ bedoelen zij de periode voordat de coronacrisis uitbrak.
Inmiddels kloppen de cijfers langzamerhand weer. In heel Nederland ligt het aantal sportende jongeren bijna op het niveau van vóór de coronacrisis. Het aantal wekelijks sportende jongeren heeft de afgelopen jaren dan ook veel geschommeld. In 2018 was 75% van de jongeren die wekelijks actief in beweging. In 2020 was het dieptepunt met maar 69,9% wekelijks actief bewegende jongeren. 2025 is het eerste jaar waarin het percentage weer op het oude niveau ligt met 75,5%.
Toen in 2020 de coronacrisis uitbrak, kwam er een lockdown en een regel waarbij je 1,5 meter afstand van elkaar moest houden. Het enige wat je kon en mocht doen was zelfstandig sporten en het liefst gebeurde dit thuis. Het is duidelijk terug te zien in de cijfers dat deze maatregelen ook de jongeren heeft aangetast.
Stichtse Vecht
Uit cijfers blijkt goed te gaan met sportende jongeren in Stichtse Vecht. In vergelijking met een aantal andere gemeentes uit de provincie Utrecht, vallen de positieve cijfers op in Stichtse Vecht. Jongeren sporten daar veel.
De gemeente Stichtse Vecht loopt met zo’n 91,8% wekelijks actief bewegende jongeren voor op gemeenten als Rhenen en Lopik, waar dit percentage aanzienlijk lager ligt.
De gemeente doet dan ook haar best jongeren zo vroeg mogelijk te stimuleren om te gaan sporten. De gemeente ziet dat naarmate jongeren ouder worden zij sneller stoppen met hun teamsport en wil hier op anticiperen.
‘Jongeren hebben behoefte aan vrijheid. Zij willen graag zelfstandig bepalen wanneer zij willen sporten. Hoe ouder ze worden hoe minder behoefte zij vaak hebben aan teamsporten. Wij vinden het als gemeente daarom belangrijk dat er voldoende urban sports is: dat er meer in de openbare ruimte gesport kan worden en je niet per se lid van een club hoeft te worden. Zo willen wij de jongeren stimuleren alsnog te gaan sporten’, aldus Karin van Vliet, wethouder Sport in gemeente Stichtse Vecht.
Verschillen binnen de gemeente
Stichtse Vecht heeft een groot aantal sportclubs, sportverenigingen en sportaccommodaties. In Kockengen, een dorp in de gemeente Stichtse Vecht, zijn ze het meest tevreden over het aantal sportvoorzieningen met zo’n 61% tevredenheid.
Over de plekken met het minste aanbod zegt Van Vliet het volgende: ‘We hebben als gemeente onderzocht dat de sportdeelname het minste is in Maarssenbroek en Breukelen-Noord. In Breukelen wonen veel ouderen en andere doelgroepen die minder gebruik maken van deze sportfaciliteiten. Wel worden er daar veel activiteiten georganiseerd door bijvoorbeeld Jeugdpunt. Zij organiseren dan voetbal- en andere sporttoernooien waarbij jongeren kunnen aansluiten.’
Toekomstplannen
De gemeente Stichtse Vecht wil de jongeren meer betrekken bij de sportplannen. Zo komt er een skatepark aan waar middelbare scholieren aan hebben meegewerkt.
‘Er komt een skatepark in Maarssenbroek waar wij jongeren bij betrokken hebben. Wij hebben leerlingen uit het derde leerjaar van de middelbare scholen gevraagd of zij ontwerpen en ideeën willen aanleveren. Hieruit kwamen ideeën naar voren zoals; overdekte zitplekken, een basketbalveldje en een plek waar je je telefoon kunt opladen. Zo waren er allerlei ideeën waar wij de leukste van hebben gepakt en daar is nu een ontwerp van gemaakt’, aldus Karin van Vliet.
Ook willen zij zien dat de sportclubs en sportverenigingen flexibeler worden voor de jongeren. Zo zegt Karin van Vliet: ‘Je wilt graag dat ze in de buitenruimte kunnen sporten, terwijl je hen tegelijkertijd wilt stimuleren om ook lid te blijven van een vereniging met meer flexibiliteit in trainingen en wedstrijden.’
Voor de datavisualisaties zijn gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het RIVM gebruikt. Deze gegevens zijn voor dit artikel geanalyseerd.
