Factcheck: Meer dan de helft van de Nederlanders gebruikt telefoon in het verkeer

Factcheck: Meer dan de helft van de Nederlanders gebruikt telefoon in het verkeer

Tijdens een uitzending van Goedemorgen Nederland op 28 september 2026, tijdens een item over de nieuwe MONO-campagne, werd gezegd door presentator Frank de Leeuwen: ‘Nog altijd gebruikt meer dan de helft van de Nederlanders de telefoon in het verkeer.’

Om de uitspraak te controleren, is het belangrijk om te kijken naar de cijfers achter het telefoongebruik. Uit de Interpolis Barometer van 2025, gedaan door kenniscentrum VeiligheidNL op 23 april 2026, blijkt dat driekwart van de volwassen Nederlanders weleens de telefoon gebruikt tijdens deelname aan het verkeer. Daarmee ligt het percentage ruim boven de helft. Vooral onder jongeren is het gebruik hoog: bij 18- tot 24-jarigen ligt het percentage zelfs boven de 90 procent.

Ook eerdere cijfers van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) wijzen in die richting. In de Interpolis Barometer 2023 gaf eveneens 75 procent van de volwassen deelnemers aan weleens de telefoon te gebruiken tijdens deelname aan het verkeer. Het onderzoek werd uitgevoerd onder verschillende verkeersdeelnemers, waaronder automobilisten, fietsers en voetgangers.

Toch zijn er ook onderzoeken die op lagere percentages uitkomen. Zo blijkt uit de Flitspeiling 2025 van Veilig Verkeer Nederland (VVN) dat ongeveer een derde van de automobilisten en fietsers weleens een smartphone gebruikt in het verkeer. In de Flitspeiling van 2024 ging het om 32 procent van de automobilisten en 29 procent van de fietsers.

Dat lijkt tegenstrijdig, maar volgens Patrick Rugebregt, communicatieadviseur van SWOV, hangt het antwoord af van de manier waarop je naar de cijfers kijkt: ‘De uitspraak klopt grofweg wel. Het hangt er een beetje vanaf vanuit welke invalshoek je het bekijkt: dat kan per soort weggebruiker zijn, dus automobilist of fietser, maar het kan ook per leeftijdsgroep en per soort telefoongebruik.’

Dat verschil is belangrijk. De onderzoeken gebruiken namelijk niet allemaal dezelfde onderzoeksmethode en kijken niet altijd naar dezelfde groepen verkeersdeelnemers. Ook kan de definitie van telefoongebruik verschillen. Volgens Patrick is het belangrijk om bij cijfers over afleiding goed te kijken naar de manier waarop het onderzoek is uitgevoerd. ‘Wanneer mensen zelf aangeven hoe vaak ze hun telefoon gebruiken, meet je hun gerapporteerde gedrag en niet rechtstreeks hun daadwerkelijke gedrag’. Ook maakt het verschil of een onderzoek vraagt naar incidenteel of regelmatig telefoongebruik. Daardoor zegt een percentage boven de vijftig procent niet automatisch dat meer dan de helft van de Nederlanders regelmatig met de telefoon bezig is in het verkeer

De cijfers van VVN laten bovendien zien dat telefoongebruik sterk kan verschillen tussen leeftijdsgroepen. In de Flitspeiling 2025 ligt het gebruik onder jongere verkeersdeelnemers hoger dan onder oudere groepen. Daardoor kan één algemeen percentage niet voor iedere groep hetzelfde beeld geven.

Ook wetenschappelijk onderzoek laat zien waarom dit onderwerp aandacht verdient. In een systematische literatuurstudie uit 2023, gepubliceerd in Accident Analysis & Prevention, analyseerden onderzoekers 44 eerdere studies naar telefoongebruik en afleiding in het verkeer. Daaruit bleek dat mensen met problematisch telefoongebruik vaker hun telefoon gebruiken tijdens deelname aan het verkeer. De publicatie benadrukt daarmee de relatie tussen telefoongebruik en verkeersveiligheid, maar geeft geen percentage voor Nederland.

Conclusie

De uitspraak dat meer dan de helft van de Nederlanders de telefoon gebruikt in het verkeer is grotendeels waar. De Interpolis Barometer 2025 ondersteunt deze bewering: driekwart van de volwassen Nederlanders geeft aan dit weleens te doen. Ook de eerdere Barometer uit 2023 kwam op hetzelfde percentage uit.

Toch vraagt de formulering om nuance. Niet alle onderzoeken komen op hetzelfde percentage uit en de resultaten zijn afhankelijk van de onderzochte verkeersdeelnemers, leeftijdsgroepen en de definitie van telefoongebruik. Bovendien gaat het bij de Barometer om volwassen Nederlanders en niet om de volledige Nederlandse bevolking.

De uitspraak is dus niet onjuist, maar laat belangrijke verschillen tussen verkeersdeelnemers en onderzoeksmethoden buiten beschouwing, waardoor de uitspraak misleidend kan zijn.

Over de auteur

Ela Brantsma

Ik ben Ela Brantsma, 19 jaar en ik zit momenteel in het tweede jaar van mijn studie journalistiek op de Hoge School in Utrecht. Met veel enthousiasme ben ik begonnen aan deze opleiding, omdat ik een sterke interesse heb in mensen, verhalen en de wereld om mij heen. Ik ben zelf altijd erg geïnteresseerd geweest in de tv-wereld, maar ook het schrijfdeel van journalistiek vind ik erg leuk. Vooral het voeren van interviews en het maken van journalistieke producties spreken mij enorm aan. Mijn emailadres waarop je me kan bereiken is ela.brantsma@student.hu.nl