Vogelkijken. Een hobby die vroeger vooral werd beoefend door pensionado’s. Tegenwoordig groeit het aantal jonge vogelaars juist. In Nederland is er een grote verscheidenheid aan vogels te ontdekken, maar liefhebbers zien tegenwoordig iets naars gebeuren: de opmars van de vogelgriep. We spraken een vogelgriep-expert hierover en hoorden het persoonlijke verhaal van een vogelaar.
Niet elke soort heeft evenveel last van vogelgriep. ‘Vogelgriep komt het meest voor bij watervogels, vooral bij eendachtigen’, legt Marcel Wortel uit, wetenschapscommunicator bij Sovon. Sovon doet vogelonderzoek in Nederland. ‘Het meest kwetsbaar zijn de soorten waarvan de populaties al door andere oorzaken dan vogelgriep onder druk staan (Rode Lijst-soorten) en soorten die herhaaldelijk door vogelgriepuitbraken worden getroffen. Dat laatste is bijvoorbeeld het geval bij de slechtvalk.’
Als een soort ineens in aantallen afneemt, is dat volgens Wortel niet direct een teken van vogelgriep. ‘Er is een veelheid van factoren die van invloed kan zijn. Maar er zijn wel voorbeelden van plotselinge afnames die overduidelijk door vogelgriep werden veroorzaakt. Denk maar aan de grote stern, die in het broedseizoen van 2022 getroffen werd door massale sterfte. Het melden van dode vogels levert belangrijke informatie over de normale sterftepatronen bij vogels en helpt bij het signaleren en duiden van ongewone sterfte. Minstens zo belangrijk is de bemonstering van dode en levende wilde vogels, want virussen zijn alleen in een lab met zekerheid te identificeren.’
Iedereen kan bij het Meldpunt dode dieren van Sovon een dode vogelachtige melden. Dit helpt dus om de vogelpopulaties in Nederland in de gaten te houden en om op tijd in te kunnen grijpen.
De vogelgriep is voor vogelaar Joris Blokhuis in ieder geval geen reden om te minderen met zijn hobby. Hij legt het ontstaan van zijn hobby uit en waar hij tegenwoordig het liefst vogels kijkt.
