Voorafgaand aan de 31e VN-klimaattop (COP31), die van 9 tot en met 20 november plaatsvindt in Turkije, was minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven (D66) te gast bij het programma Buitenhof. Presentator Twan Huys ging met Van Veldhoven en Paul Rosenmöller, fractievoorzitter van PRO in de Eerste Kamer, in gesprek over de begrotingen voor onder andere het klimaat en de gasvoorraden van Nederland. In de aflevering van 8 november vertelt Van Veldhoven: ‘Nederland heeft relatief een grote gasvoorraad, ongeveer twee keer zoveel als dat we nodig hebben.’
Heeft Nederland echt twee keer zoveel gas opgeslagen als nodig?
Als we het over gas hebben, gaat het al snel over hoge prijzen en mogelijke tekorten. Maar hoeveel gas heeft Nederland eigenlijk nodig? En betekent een grote opslagcapaciteit automatisch dat we voldoende gas hebben om een winter door te komen?
Hoeveel gas kan Nederland opslaan?
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) beschikt Nederland over een maximale gasopslagcapaciteit van 14,74 miljard kubieke meter. In de zomermaanden, als de verwarming niet aanstaat, wordt het gas opgeslagen. Op dat moment is de gasprijs namelijk het laagst en kopen energiemaatschappijen het gas in. Als het in de winter weer kouder wordt, wordt de voorraad deels gebruikt.
Als land verbruiken we per jaar meer gas dan we kunnen opslaan. Per jaar verbruiken we ongeveer 30 miljard kubieke meter gas. Toch hebben we een opslagcapaciteit van ongeveer de helft van wat we jaarlijks verbruiken. Niet al het gas dat Nederland nodig heeft, wordt dan ook uit de opslag gehaald. Een deel komt uit binnenlandse gaswinning en een ander deel wordt geïmporteerd uit het buitenland.
Elk jaar moeten we als Europees land het Europese vuldoel halen. Dat is het percentage van de gasvoorraad dat elk land moet hebben voordat de winter begint. Voor de winter van 2026-2027 is het Europese vuldoel voor Nederland vastgesteld op 64 procent van de maximale opslagcapaciteit. Volgens prof. dr. Machiel Mulder van de Rijksuniversiteit Groningen heeft Nederland genoeg gas om tijdens een koude winter de verwarming aan te zetten, maar zullen de prijzen erg hoog zijn als er weinig gas op de markt is. ‘Het gas is van energiemaatschappijen die winst willen maken, niet van de staat.’
Of Nederland echt afhankelijk is van het gas dat we importeren, is moeilijk te zeggen. ‘Door de marktwerking zullen de prijzen omhooggaan. Dan is het aan de huishoudens of ze ervoor willen betalen’, zegt Mulder.
Conclusie
Of de claim van Stientje van Veldhoven klopt, is volgens Mulder moeilijk te zeggen. ‘Het ligt er heel erg aan over welk tijdsbestek zij het heeft. We verbruiken in een gemiddelde winter de helft van het opgeslagen gas, maar meer dan de helft komt direct uit import. Dus of we echt genoeg gas hebben, is niet zeker. We hebben nu 60 procent van de opslagcapaciteit gevuld. Voorheen was dat 70 procent, dus we hebben zeker minder dan eerst. Het zijn geen voorraden voor als er een crisis is’, vertelt Mulder.
De claim kan dus kloppen als Van Veldhoven bedoelt dat we genoeg gas hebben voor twee niet te kouden winters. En als de rest van het benodigde gas uit import komt.
