De vergeten geschiedenis van rusthuizen

De vergeten geschiedenis van rusthuizen

Bron: Karlijn Wiersum

Schrijfster Suzanna Jansen onderzoekt in Project RUST de geschiedenis van rust- en herstellingsoorden voor vrouwen in Nederland in de jaren ’50 en ’60. In deze rusthuizen verbleven vrouwen die te maken kregen met klachten als huisvrouwenvermoeidheid en overspannenheid. Jansen onderzoekt wat er in deze rusthuizen gebeurde, hoe vrouwen hun verblijf ervaarden en welke gevolgen hun verblijf had voor hun gezinnen. Het essay verschijnt in het kader van de Maand van de Geschiedenis, met het thema Lichaam & Geest.

Over deze geschiedenis is relatief weinig bekend. Zo is er volgens Jansen niet precies bekend hoeveel rust- en herstellingsoorden er waren of hoeveel vrouwen daar verbleven. Veel persoonlijke verhalen zijn nauwelijks vastgelegd. Project RUST verzamelt daarom in samenwerking met Atria herinneringen en verhalen van voormalige bewoners, hun familieleden en oud-medewerkers om deze geschiedenis beter in beeld te krijgen.

Dat we relatief weinig weten over sommige vrouwen uit het verleden, heeft onder andere te maken met de manier waarop de geschiedenis lange tijd is weergegeven. Vrouwen worden regelmatig beschreven vanuit hun relatie tot mannen, bijvoorbeeld als ‘vrouw van’ of ‘dochter van’. Het leven van Nederlandse vrouwen in de jaren ’50 werd vaak vooral gezien vanuit hun rol binnen het huishouden en het gezin. Daardoor zijn verhalen en ervaringen van vrouwen minder vaak opgeschreven en verteld.

Dit is ook terug te zien bij de geschiedenis van rust- en herstellingsoorden. Suzanna Jansen schrijft dat er naar deze instellingen nog maar weinig onderzoek is gedaan. Veel persoonlijke ervaringen van de vrouwen die hier verbleven zijn nooit vastgelegd en verhalen zijn in de loop van de tijd verloren gegaan. Met Project RUST probeert Suzanna Jansen dit stukje geschiedenis beter in beeld te brengen door middel van oude verhalen, brieven en documenten. Zo hoopt zij dat de ervaringen van deze vrouwen opnieuw onder de aandacht komen.

In deze reportage vertelt Carla van den Brugghen hoe de rust- en herstellingsoorden eruitzagen en waarom vrouwen hier naartoe gingen.

Over de auteur

karlijn Wiersum

Hoi! Mijn naam is Karlijn Wiersum. Ik ben 18 jaar oud en ik studeer Journalistiek aan de Hogeschool Utrecht. In mijn vrije tijd ben ik veel bezig met fotografie, videografie en andere kunstvormen zoals tekenen. Verder vindt ik het erg leuk om lokale thema's uit te zoeken en hierover te schrijven. Op dit moment maak ik producties voor Studio Vrijdag.