Seksuele intimiteit is voor veel mensen een vanzelfsprekend onderdeel van het leven. Voor mensen met een aangeboren of niet-aangeboren beperking kan het ontwikkelen of opnieuw vormgeven van hun seksualiteit ingewikkelder zijn. Toch is seksuele zorgverlening een onderwerp waar veel mensen niet veel van af weten en dat niet besproken wordt. 

Seksualiteit ontdekken

Wanneer je lichaam anders werkt dan voorheen of nooit volledig heeft gewerkt, kan je seksualiteit (her)ontdekken een grote stap zijn. Rosita Ottes, onafhankelijk cliëntondersteuner WLZ en consulent seksuele gezondheid IO bij Adelante, vertelt: “Mensen die op latere leeftijd een beperking krijgen, hebben soms al ervaring met intimiteit, liefde, relaties en seksualiteit. Als er dan iets verandert, moeten ze opnieuw een weg vinden om met hun partner intimiteit en seksuele beleving te ervaren.” Ottes legt verder ook uit dat het voor mensen met een aangeboren beperking ook lastig is, omdat ze vaak pas seksuele zorg krijgen wanneer ze al tekenen vertonen van seksueel grensoverschrijdend gedrag en dat er dus reactief gehandeld wordt. 

Invloed van de omgeving

Voor mensen met een aangeboren beperking heeft de manier van handelen van de familie en zorgverleners ook invloed op de seksuele ontwikkeling.  “Je hebt netwerken waarin intimiteit, liefde en seksualiteit gewoon met elkaar worden besproken. Maar je hebt ook gezinnen waarin die woorden helemaal niet aan bod komen en dat zie je soms ook voorkomen bij professionals.” Doordat er weinig wordt gesproken thuis of in de zorg, is het soms moeilijk om er zelf over te beginnen als zorgbehoevend persoon. Dit zorgt er wederom voor dat er te laat wordt gehandeld en geluisterd naar de behoefte van seks. 

Een plek binnen de reguliere zorg

Hoewel seksualiteit een onderdeel is van iemands welzijn, is het niet altijd vanzelfsprekend dat er tijdens een zorg- of revalidatietraject aandacht aan wordt besteed. In alle zorgovereenkomsten staan seksualiteit en seksuele behoeftes wel aangegeven, maar wordt het niet altijd even goed besproken. Ottes vertelt hierover: “Het is essentieel dat seksualiteit een onderdeel wordt van de intake en de vraagverheldering. Cliënten moeten weten dat ze bij een professional terechtkunnen als ze vragen hebben.” Ze legt uit dat als het gesprek aan bod blijft, en er open over gecommuniceerd wordt, het aan het begin ongemakkelijk kan voelen, maar uiteindelijk alleen maar zorgt voor een betere seksuele ontwikkeling.

In mijn reportage ga ik in gesprek met Maureen Hellebrand, oprichter van De Ultieme Zorg. Zij neemt mensen in dienst die seksuele zorg willen verlenen aan mensen met een beperking.