Sofie Bouwmeester

Woensdag 11 februari 2026

Op Instagram gaan beelden rond van het account Leef Bewust Nederland waarin presentator Mike Verest beweert dat zout niet het probleem zou zijn bij een hoge bloeddruk. Het zou volgens hem verband houden met een tekort aan kalium. Onderzoek laat zien dat deze bewering echter incompleet is en meer nuance vereist.

Deze factcheck is uitgevoerd op basis van beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Bewering:

Zout is niet het probleem bij een hoge bloeddruk; het probleem is een tekort aan kalium.

Oordeel:

Ongefundeerd

‘Zout is dus niet het probleem, het probleem vandaag de dag en de hoge bloeddruk is een tekort aan kalium.’ Dat meldde het Instagram account Leef Bewust Nederland op zondag 8 februari, een video met meer dan 500 likes en een bereik van 190.000 volgers. Onderzoek laat echter zien dat zout wél een belangrijk probleem is en één van de belangrijkste oorzaken is van een hoge bloeddruk.

De stand van de wetenschap over zout (natrium) en bloeddruk:

Als het gaat over zout en bloeddruk, wordt de term natrium(chloride) gebruikt. Dit is een benaming voor een mineraal dat van nature in relatief weinig voedingsmiddelen voorkomt en dat we voornamelijk binnenkrijgen via toegevoegd zout. Uit een overzicht van onderzoeken van de World Health Organization (WHO) blijkt dat wereldwijd de natriuminname te hoog is.

Een verhoogde bloeddruk wordt daarbij genoemd als het ‘primaire gezondheidseffect’ van een te hoge natriuminname. Jaarlijks worden circa 1,89 miljoen sterfgevallen hieraan gelinkt en het is een belangrijke veroorzaker van hart- en vaatziekten. De WHO adviseert een maximale inname van 5 gram zout per dag, terwijl de huidige gemiddelde inname rond de 10 gram ligt.

Het soort zout dat je binnenkrijgt, maakt binnen het voedingspatroon geen verschil. De uitspraak uit de video – ‘Als je zout gebruikt: kies volwaardig keltisch zeezout’ — is volgens hoogleraar voeding en hart- en vaatziekten Marianne Geleijnse ‘flauwekul’. ‘Zout is zout,’ zegt ze. Volgens Geleijnse heeft elk soort zout een natuurlijke basis, omdat het oorspronkelijk uit zee komt.

Keltisch zeezout staat bekend om het hoge gehalte aan natuurlijke mineralen zoals magnesium, calcium en kalium, met minder natrium dan keukenzout.  Echter zou dit gaan om ‘een spoortje meer’ en is het ‘verwaarloosbaar’ volgens Geleijnse. ‘Als je kijkt naar de dagelijkse inname van die mineralen, stelt het echt niets voor.’ De titel van de video, ‘zout is een superfood: zout heb je hard nodig!’, geeft daarnaast een misleidend beeld van het verband tussen zout en een hoge bloeddruk.

Belang van kalium:

Kalium speelt een belangrijke rol bij het reguleren van de vochtbalans en de bloeddruk. In het voedingsstatusonderzoek van het RIVM staat dat kalium een gunstig effect kan hebben, omdat het het bloeddrukverhogende effect van natrium tegenwerkt. Kalium is daarmee direct relevant voor de onderzochte claim, aangezien in de video wordt gesuggereerd dat een ‘kaliumtekort’ het probleem is bij een hoge bloeddruk. Volgens het Voedingscentrum kan kalium inderdaad helpen de bloeddruk te verlagen, maar alleen wanneer de zoutinname eveneens wordt verminderd. Dit nuanceert de claim uit de video aanzienlijk.

Ook Geleijnse bevestigt dit: ‘Er zal niet snel sprake zijn van een kaliumtekort.’ Ze adviseert wel om bij een ongezond voedingspatroon voldoende kaliumrijke voedingsmiddelen zoals zuivel, groenten en fruit te eten. ‘Er is dan een kans dat je kaliuminname aan de lage kant is.

Uit RIVM-onderzoek naar de zout- en kaliuminname in 2020/2021 blijkt bovendien dat de kaliuminname bij mannen en vrouwen stabiel is gebleven. De minimale aanbevolen inname bedraagt 3500 milligram kalium. Mannen zaten gemiddeld op 5075 milligram en vrouwen op 3857 milligram. Echter is het van belang dat de voedingsnorm kan verschillen als het gaat om de ratio, ofwel de gezonde balans tussen voedingsstoffen. Er is dus niet direct sprake van een algemeen tekort, maar wel van een goede hoeveelheid inname. Mensen met nierfalen moeten echter wel voorzichtig zijn.

Daarnaast wordt in de video beweerd dat we ‘10× minder kalium krijgen dan onze voorouders’. Volgens Geleijnse klopt dit niet. ‘Wij krijgen ongeveer drie gram kalium per dag binnen. De Yamamono-indianen in de oerwouden in Brazilië, die nog heel traditioneel eten of aten, kregen ongeveer acht gram kalium per dag binnen.’ Deze groepen aten volgens haar bovendien nauwelijks zout, waardoor zij een lage bloeddruk hadden.

Oordeel:

De bewering dat zout geen rol speelt bij een hoge bloeddruk en dat vooral een kaliumtekort het probleem is, is ongefundeerd. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een hoge natriuminname een belangrijke risicofactor is voor verhoogde bloeddruk en hart- en vaatziekten. Kalium kan wel een gunstig effect hebben, maar vooral in combinatie met het verminderen van zoutinname. Er is bovendien geen bewijs voor een algemeen kaliumtekort in de Nederlandse bevolking. De influencer schetst daarmee een te simplistisch en misleidend beeld van de wetenschap. Het gaat om de combinatie, niet om het vervangen van het ene probleem door het andere.

Bronnen:

• Marianne Geleijnse, hoogleraar voeding en hart- en vaatziekten, Wageningen University & Research.
• World Health Organization (WHO) – richtlijnen en overzichtsonderzoek over natriuminname en bloeddruk.
• RIVM – Voedingsstatusonderzoek Nederland (zout- en kaliuminname 2020/2021).
• Voedingscentrum – informatie over kalium, zoutinname en bloeddruk.
• Instagramvideo van account Leef Bewust Nederland (gepubliceerd 8 februari 2026).