Deze week plaatste Mike Verest op zijn Instagram account leefbewustnederland (192.000 volgers) dat er niks gezond zou zijn aan het eten van een Elstar appel van de Albert Hein of Jumbo. Dit zou volgens hem komen door de ‘cocktail’ aan pesticides die op in Europa geteelde appels wordt gespoten.
Bewering:
Er is niks gezond aan een Elstar appel eten van de Albert Hein of Jumbo.
Oordeel:
Onwaar
Bron van de bewering
De claim dat er niks gezonds zou zijn aan een Elstar appel van de Albert Hein of Jumbo baseert Verest op het onderzoek naar resterende pesticide in appels dat is gedaan door Pesticide Action Network (PAN). PAN testte in dit onderzoek 59 lokaal geproduceerde appels verspreid over 13 Europese landen. Hierin staat dat in 93% van de appels minimaal Eén vorm van overgebleven pesticide werd gevonden en in 85% was dat op zijn minst twee. Bij appels waarin meerdere resten pesticide werden aangetroffen, wordt in dit onderzoek ook wel naar verwezen als ‘cocktails van pesticide’. Deze term wordt door zowel in een NOS artikel als door Verest op Instagram gebruikt om de hoeveelheid resterende pesticide in appels groter te laten lijken dan dat die daadwerkelijk is.
Ander onderzoek, andere mening?
Duurzaamheid organisatie Urgenda liet voor hun boek landinzicht ook een onderzoek uitvoeren door de Raad van leefomgeving en infrastructuur (RLI). Zij constateerden dat op bijna 85% van het fruit nog residuen van gif aanwezig zijn. Op 6% zit zelfs meer dan de maximale residulimiet (MRL). Dit onderzoek beaamt dat dit niet goed is voor de gezondheid van mensen of het ecosysteem. Evenmin zegt dit onderzoek dat het fruit dat wij vandaag eten minder voedzaam is dan 40 jaar geleden. Dit onderzoek wordt ondersteund door het Trends in bodem- en gewaskwaliteit rapport van (Hospers-Brands, M. et al. (2017).
Valt er te concluderen dat zo een ‘cocktail’ -appel gezondheidsproblemen veroorzaakt?
Hoe schadelijk is het eten van zo een appel vol met pesticide nu echt? En is dat te bewijzen? Urgenda mede-directeur en teamleider van het landbouw en biodiversiteitsteam, Hanneke Van Ormondt geeft hier commentaar op. ‘Het is heel moeilijk om de gevolgen van pesticide te bewijzen’ stelt ze. Om te bewijzen dat pesticide directe gevolgen heeft op de gezondheid van de mens moet je eerst bewijzen dat het niet voornamelijk ligt aan iets anders. De symptomen die verschijnen bij het overmatig consumeren van pesticide residuen kunnen namelijk ook worden verkregen in andere gevallen. Denk hierbij aan het wonen naast een drukke weg of een fabriek die vieze troep de lucht in spuit.
Is er dan inderdaad niks gezond aan het eten van zo een Elstar appel van de Albert Hein of Jumbo, zoals Verest beweerd? En kun je zo iets zeggen gebaseerd op het onderzoek van PAN. ‘Dat kan je met zo een eenmalige steekproef niet zeggen’ stelt Van Ormondt. ‘Om dat te concluderen moet je herhaaldelijk testen op het liefst een wat groter aantal appels’. Je kunt wel stellen dat er een zorgwekkend aantal pesticide op die appels zit, maar niet dat er niks gezond aan is. Dat klopt natuurlijk ook niet zegt ze stellig. ‘Het feit dat er slechte stoffen in die appels terug te vinden zijn betekent niet dat de goede stoffen er ook meteen uit zijn gegaan. Bij het benoemen van Albert Hein en Jumbo moet Verest ook een beetje oppassen. Van de 59 in totaal geteste appels kwam maar een klein deel uit Nederland, uit zo een kleine test groep kan je eigenlijk niet zulke harde conclusies trekken vertelt Wieke van de Vossen van Voedingscentrum.
Conclusie:
Hoewel het een feit is dat er pesticideresiduen worden gevonden op lokaal geteelde appels verspreid door Europa, (soms zelfs over de toegestane limiet(MRL), betekent dit niet dat er niks gezond is aan de Elstar appels die in de Albert Hein en Jumbo worden verkocht. Daarvoor is een eenmalige steekproef van een heel klein aantal appels simpelweg niet voldoende. De gezonde stoffen die in appels terug kan worden gevonden verdwijnen ook niet zomaar doordat er pesticideresiduen opzitten. De uitspraak van Mike Verest is dus onwaar en veel te kort door de bocht.
