Tijdens de Ramadan komen moslims na zonsondergang samen voor de iftar, de maaltijd waarmee het vasten wordt verbroken. In Nederland worden deze gezamenlijke maaltijden steeds vaker georganiseerd als open bijeenkomsten waar verschillende groepen mensen samenkomen. Daarbij ontstaat ook ruimte om mensen te betrekken die minder makkelijk deelnemen aan sociale activiteiten, zoals mensen met een psychische kwetsbaarheid.
Samen eten kan voor deze groep een belangrijke rol spelen bij het doorbreken van sociale isolatie. Volgens Marlous Stout, opleider en projectleider diversiteit, inclusie en gelijkwaardigheid bij zorgorganisatie Lister, ervaren veel mensen met psychische problemen een hogere drempel om contact te leggen met anderen. ‘Veel cliënten hebben een kleiner sociaal netwerk of minder goed contact met familie en hun omgeving. Een gezamenlijke maaltijd kan helpen om die afstand te verkleinen,’ legt ze uit. Door een iftar op een toegankelijke manier te organiseren, ontstaat er een laagdrempelig moment waarop mensen elkaar kunnen ontmoeten.
Om deelname voor iedereen mogelijk te maken, moet er duidelijk uitgelegd worden wat er tijdens de avond gebeurt. Dat is vooral belangrijk voor mensen die niet bekend zijn met de tradities van Ramadan. Volgens Stout hoeft een iftar bovendien niet ingewikkeld te zijn. In plaats van uitgebreide religieuze toespraken ligt de nadruk vaak op ontmoeting en het delen van een maaltijd.
Het sociale aspect van iftar speelt een belangrijke rol tijdens de Ramadan. Volgens onderzoek van het Centrale Bureau van Statistiek (CBS) naar Ramadan-gewoonten vormen gezamenlijke maaltijden een belangrijk moment van gemeenschap en verbondenheid. Ook laten de cijfers zien dat ongeveer vijf procent van de Nederlandse bevolking zich als moslim identificeert, waardoor Ramadan voor een aanzienlijke groep mensen een belangrijke periode is.
Volgens Stout kunnen iftars ook voor mensen buiten de islam een waardevolle ervaring zijn. ‘Ga eens naar een iftar, ook als je zelf niet islamitisch bent. Het is een mooie manier om andere tradities te leren kennen,’ zegt ze. Juist doordat mensen samen eten en elkaar ontmoeten, kan zo’n avond bijdragen aan meer begrip en verbinding tussen verschillende groepen in de samenleving. Hoe een openbare iftar precies verloopt, hoor je in de audioreportage.
