De straat van Hormuz, een nauwe doorgang die de Perzische golf met de open oceaan verbindt, is afgesloten. Zo’n 200 olietankers liggen voor anker vanwege het oplaaiende geweld in de regio, zo is te zien op kaarten van Marinetraffic.
Zaterdagochtend vielen de VS en Israël Iran aan. Uit eigen zeggen met als doel een ‘regime change’ en het stoppen van het atoomprogramma van Iran. Meerdere legerleiders en zelfs de hoogste leider van Iran, Ayatollah Khamenei, kwamen daarbij om het leven. Momenteel wordt beslist over de opvolging van de Ayatollah. De voornaamste kanshebber is zijn zoon, Mojtaba Khamenei, meldt Iran International.
Tegenreacties van Iran op nabijgelegen landen, veelal op legerbases van de VS maar ook op civiele doelen, zorgen voor veel onrust in de regio. Saudi Arabië, Oman, Koeweit, Bahrein, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten, samen verantwoordelijk voor 20% van de wereldwijde olie-export, gebruiken allemaal de nauwe zeestraat voor de doorvoer van hun olie. ‘De zee is veruit de goedkoopste manier om olie te vervoeren’, zegt Jilles van den Beukel, geofysicus en energieanalist bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. ‘Pijpleidingen over land zijn er wel, maar kunnen bij lange na de toestroom niet aan. Ook ligt de infrastructuur er niet om die hoeveelheden olie via de weg te vervoeren.’
20% van de wereldtoevoer van olie ligt dus stil. Toch stegen de prijzen aan de pomp ook al vóór het begin van de oorlog in Iran. ‘De markt had een voorschot genomen op wat er nu gebeurd is’, legt van den Beukel uit. ‘Er waren langer aanwijzingen dat deze oorlog zou beginnen.’ Van den Beukel doelt hiermee op de Amerikaanse troepenopbouw in de regio die al enige weken geleden begon. Van den Beukel: ‘De prijzen zijn nu opgelopen, maar de markt verwacht dat de straat van Hormuz over een paar weken weer open gaat, anders waren de olieprijzen, en daarmee de benzineprijzen nog hoger gestegen.’ Vast staat dat hoe langer de onrust aanhoudt, hoe hoger onze brandstofprijzen zullen stijgen.
Maar niet alleen benzine en diesel zullen in prijs stijgen. Ook gas en LPG komen uit de regio. Van den Beukel: “De 27 EU-landen produceren gezamenlijk maar 5% van de olie, en 10% van het gas dat ze verbruiken, de rest moet geïmporteerd worden.” Problemen in de wereldhandel in energie raakt Europese landen dus extra hard.
Luister naar de audioreportage over de stijgende benzineprijzen in Nederland, naar aanleiding van de oorlog in Iran.
