Enschede is de eerste gemeente in Nederland die fatbikes uit het centrum weert. Sinds woensdag geldt er een inrijverbod voor de populaire fatbike. Maar of dat verbod juridisch standhoudt en goed te handhaven is, moet nog blijken. Andere gemeenten kijken daarom met belangstelling naar de invoering van het inrijverbod in Enschede.

Volgens Ruud Koerts, woordvoerder openbare orde en veiligheid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), is het nog onzeker of andere gemeenten het voorbeeld zullen volgen. ‘Gemeenten volgen het vooral omdat het juridisch nog maar de vraag is of het verbod houdbaar is. Daarom kijken veel gemeenten eerst hoe het in Enschede uitpakt.’

Een belangrijke vraag is wie het verbod moet handhaven. De politie kan dat volgens Koerts op basis van de huidige landelijke wetgeving niet doen. ‘De politie kan hier niet op handhaven op basis van de huidige wetgeving. Handhaving ligt dus bij BOA’s als de gemeente een verordening vaststelt,’ zegt hij. Hij verwacht bovendien dat het besluit uiteindelijk bij de rechter belandt.

Volgens overheidsadvocaat Franc Pommer hangt de juridische houdbaarheid vooral af van de vraag of de gemeente binnen haar bevoegdheden blijft. Gemeenten mogen namelijk geen regels maken die al volledig door landelijke wetgeving zijn geregeld. ‘Je mag niet een regeling treffen in je eigen gemeentelijke verordening die eigenlijk al uitputtend is geregeld in een hogere regeling,’ zegt Pommer.

Toch ziet hij ook een mogelijke juridische basis voor het verbod. Volgens hem kan een gemeente ingrijpen als er sprake is van overlast of verstoring van de openbare orde. ‘Omdat in de hogere wetgeving geen specifieke regels zijn opgenomen voor het gebruik van fatbikes, denk ik dat dit verbod nog wel een kans van slagen zou kunnen hebben,’ zegt hij.

Niet iedereen is overtuigd van de juridische basis van het verbod. Armando Muis, eigenaar van fatbikewinkelketen La Souris, overweegt juridische stappen. ‘De algemene plaatselijke verordening (APV) mag de landelijke wetgeving niet tegenspreken. Dat doet het in dit geval wel,’ zegt hij. Volgens Muis gaan bestuurders hun boekje te buiten. ‘Ik vind dat je dan gewoon misbruik van je positie maakt. Dat vind ik echt wel kwalijk dat dat in een land als Nederland met een vrije democratie gewoon gebeurt,’ aldus Muis. ‘De strijd bij de rechter gaan wij dan ook graag aan.’

De uitkomst van zo’n rechtszaak kan grote gevolgen hebben. Als een rechter het verbod in stand laat, kan dat een startsignaal zijn voor andere gemeenten. Volgens overheidsadvocaat Franc Pommer is dat juridisch ook mogelijk. ‘Iedere gemeente heeft een verordenende bevoegdheid, dus gemeenten mogen ook elkaars verboden kopiëren,’ zegt hij. Wel moeten gemeenten volgens hem altijd kijken of er lokaal ook daadwerkelijk een probleem is met fatbikes. Tot die tijd kijken andere gemeenten vooral afwachtend toe.

Bekijk hier de reportage over het fatbikeverbod in Enschede: