In Nederland leven er 540 duizend mensen in armoede. Slechts 150 duizend van hen maakt gebruik van de voedselbank. Volgens recent bericht van Voedselbank Nederland heeft er een verandering plaatsgevonden in het type bezoekers. Niet alleen mensen met schulden of ziekte, maar ook ZZP’ers, gezinnen met twee werkende ouders en gepensioneerden zonder aanvullend pensioen worden steeds vaker afhankelijk van de voedselbank.
Celine is 22 jaar en woont samen met haar kat in een knus appartementje. Toen zij in 2024 door persoonlijke omstandigheden in de bijstand belandde, werden haar vaste lasten anders berekend en kwam zij in de knel met haar financiën. De prijzen van de huur en boodschappen bleven stijgen, waardoor er elke maand opnieuw een uitdaging plaatsvond. ‘Ik merkte dat ik niet meer kon sparen voor incidentele uitgaven en eventuele dierenartskosten. Eind 2025 heb ik mij ingeschreven bij de lokale voedselbank en hier in het dorp was dit gelukkig allemaal snel geregeld. Ik hoefde lang niet al mijn boodschappen zelf te betalen. Dit was niet alleen fijn voor mijn portemonnee, maar ook zeker voor mijn mentale gezondheid’, vertelt Celine.
‘Na drie maanden gratis gebruik te hebben gemaakt van de voedselbank, kreeg ik een formulier in de bus waarop onder andere naar mijn inkomen en grootte van huishouden wordt gevraagd. Dit moet ingevuld worden door een tussenpersoon, wat ik persoonlijk niet goed geregeld vind. Ik kwam uiteindelijk honderdvijftig euro boven het maximale budget uit, waardoor ik vanaf juni niet meer in aanmerking kom om van de voedselbank gebruik te maken’, zegt Celine. Ze geeft aan dat zo’n mededeling een naar gevoel in haar naar boven brengt: ‘Ik zit nu alweer na te denken over hoe ik alles ga betalen zonder het gebruik van de voedselbank, want aan mijn situatie is eigenlijk niks veranderd’.
Eva Hersbach is woordvoerder van Voedselbanken Nederland en vertelt over de aanpassing in toelatingscriteria: ‘Eind 2024 hebben we een verandering gemaakt in onze regeling. Voorheen keek Voedselbanken Nederland vanaf de aanmelding van de klant naar het inkomen. Dit bleek uit onderzoek een onwijze drempel te zijn voor mensen die hulp nodig hadden. Er heerst vaak schaamte, mensen vinden het spannend om hulp te vragen en al helemaal als ze dan ook hun financiën op tafel moeten gooien’. Tegenwoordig krijgen hulpzoekenden meteen een voedselpakket mee bij hun inschrijving en pas na drie of vier weken wordt er gekeken of de desbetreffende persoon langer voor de voedselbank in aanmerking komt. Volgens Eva is dit veel prettiger voor hen.
‘Veel mensen denken dat je alleen voor de voedselbank in aanmerking komt als je een laag inkomen hebt, maar wij kijken naar veel meer dan dat. Er wordt gekeken naar kosten, vaste lasten en pas daarna kijken we naar het bedrag dat overblijft. Hiervoor hebben we normbedragen vastgesteld, gebaseerd op het aantal personen in een huishouden. Deze bedragen passen we ieder jaar aan op indexatie van het CBS, de consumentenprijsindex en inflatie. Als iemand dus minder geld aan het eind van de maand overhoudt dan het normbedrag, komt hij in aanmerking voor de voedselbank. We kijken naar het totaal plaatje. Dus ook mensen met hypotheken of lease-auto’s kunnen gebruik moeten maken van de voedselbank’, vertelt Eva. ‘Vooroordelen moet echt losgelaten worden. Het zijn allemaal verschillende verhalen’.
Celine is momenteel werkzaam op een participatieplek. Ze is niet in staat om betaald werk te verrichten, dus komt ze op deze plek samen met mensen die ook tegen dingen aanlopen en hierom aan zichzelf werken. Een onbetaalde werkplek zorgt ook voor een minimaal bedrag per maand te besteden, waardoor Celine een moeilijke tijd tegemoet gaat. ‘Naast bekostigen op boodschappen moet ik ook rekening houden met de kosten van leuke dingen doen. Een drankje met familie of vriendinnen zit er helaas gewoon niet in’, zegt Celine. Ze heeft voor haar tijd bij de voedselbank al anderhalf jaar op deze manier geleefd, waarin ze iedere maand goed moest berekenen hoe ze uit zou komen. Celine vertelt dat ze daardoor gelukkig wel weet dat dit haar gaat lukken: ‘Ik probeer op moeilijke momenten te denken aan de mensen die het slechter hebben dan ik. Dat houdt mij op de been’.
Bekijk de video-reportage over een ‘winkel-concept’ van de voedselbank, via onderstaande link.
