Op zaterdag 14 maart is Geert Wilders precies 10.000 dagen lid van de Tweede Kamer. Hij begon als Kamerlid bij de VVD. In 1998 verliet hij de VVD en richtte zijn eigen partij op, de Partij voor de Vrijheid. Het belangrijkste standpunt van Wilders is dat er minder migranten naar Nederland moeten komen. Hij heeft zowel de inhoud als de toon van het debat voor goed veranderd. In 2010 beloofde Wilders gedoogsteun aan het eerste kabinet-Rutte. Maar ruim voor het einde van de termijn werd de stekker uit de gedoogsteun getrokken. Bij de Tweede Kamerverkiezingen werd Wilders met zijn PVV voor het eerst de grootste met 37 zetels. Ondanks dat de PVV als grootste partij in het kabinet zat, werd Wilders geen premier of minister. Hij bleef fractievoorzitter van zijn partij, omdat de coalitiepartners hebben afgesproken dat de partijleiders in de Kamer zouden blijven zitten.

Volgens Martijn Rooduijn, expert in populisme en stemgedrag, is Wilders’ succes door verschillende factoren te verklaren. ‘Wilders heeft een harde toon’, zegt Rooduijn. ‘Hij spreekt een grote groep kiezers aan die zich niet gehoord voelen’. De PVV presenteert zich dan ook graag als een anti-establishmentpartij. Ze zijn een alternatief op de zittende partijen. De toon van Wilders is provocatief. Voordat de PVV bestond, verwoordde Pim Fortuyn een gelijksoortig standpunt en nog daarvoor de Centrumdemocraten. ‘Fortuyn had voor die tijd al een uiterst rechts standpunt, maar Wilders is radicaler’, zegt Rooduijn. Er wordt vaak gesproken van een ‘gevaar’. Dat gevaar zijn dan vaak buitenstaanders die een bedreiging vormen voor Nederlanders. 

Een andere factor is de trend naar rechts binnen Europa. Dat zorgt voor wind in de rug van Wilders. Volgens Rooduijn is de PVV onderdeel van een partijfamilie die hetzelfde uiterst-rechtse standpunt verkondigen, denk aan het Front National in Frankrijk of de Oostenrijkse FPÖ. ‘Die trend begon al ver voor Wilders, hij is wel deels een trendsetter maar hij kan vooral goed mee bewegen.’

Hij kan niet voorspellen wat er met de PVV gebeurt als Wilders stopt. ‘Wilders is de PVV en de PVV is Wilders, er is een grote groep uiterst-rechtste mensen die wel in die hoek zal blijven.’ De PVV maakt toch net een ander geluid dan FvD en JA21. Of de PVV nog een keer de grootste gaat worden, durft hij niet te zeggen. ‘Dat zal afhangen van wat de belangrijkste thema’s zijn en hoe de partijkoers te komende jaren zal zijn.’

De PVV was niet beschikbaar voor reactie.

Hier onder zie je een reportage waarin Chris Aalbert, politicoloog, uitlegt wat de invloed van Wilders is op de Nederlandse politiek. Je hoort ook Zoë Mann, zij heeft een keer op de PVV gestemd, maar zou dit nooit meer doen.