Op woensdag 4 maart ’26, Wereld Obesitas Dag, bij het programma ‘Goedemorgen Nederland’ van WNL zei Dr Liesbeth van Rossum van het Erasmus Rotterdam Mc dat ‘meer dan de helft van de volwassene overgewicht heeft.’ Volgens Van Rossum spelen genetische aanleg en de leefomgeving samen een grote rol bij overgewicht. Mensen hebben altijd al een genetische aanleg gehad, maar volgens haar is de omgeving veranderd, waardoor overgewicht vaker voorkomt.Ook zegt van Rossum dat je ‘in de nieuwe richtlijn vooral naar de buikomvang kijkt. Bij mannen 102 centimeter en bij vrouwen 88 centimeter en hoger, dan heb je obesitas.’
Goedemorgen Nederland is een veelbekeken ochtendprogramma, waardoor uitspraken die daar worden gedaan een groot publiek bereiken. De claim dat meer dan de helft van de volwassenen overgewicht heeft, is opvallend omdat het gaat om een groot deel van de bevolkingen en kan bij kijkers zorgen oproepen omdat het een echter sterk en beladen onderwerp is, met vooroordelen en stigma’s. In de uitzending benoemd van Rossum niet waar ze de uitspraak op baseerde en in de bijhorende tekst wordt er niet naar een onderzoek gelinked, ook wordt er niet uitgelegd wat er bedoeld wordt met overgewicht. De vraag is dus, klopt dit wel?
Bewering
‘Meer dan de helft van volwassenen heeft overgewicht’
Oordeel
Waar
Volgens cijfers uit onderzoek van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in 2024, had 50,4% van de Nederlanders van 18 jaar en ouder matig of ernstig overgewicht. Ook uit cijfers van het CBS blijkt dat het gemiddelde BMI van mannen en vrouwen in een rap tempo omhoog is gegaan sinds 1983. Expert Mariel de Croon directeur-bestuurder van MDL Fonds bevestigd de uitspraak ook. “Ik geloof zeker dat die uitspraak kan kloppen. Die cijfers komen uit onderzoek, waarschijnlijk van het RIVM, waar dit soort statistieken over overgewicht worden bijgehouden.”
Voor deze factcheck is ook geprobeerd contact op te nemen met Liesbeth van Rossum en andere artsen van het Erasmus MC. Hoewel enkele artsen bereid waren te reageren, hadden zij op dat moment geen tijd om inhoudelijk op de vragen in te gaan.
Misconceptie
Eerst is het nodig om te benoemen wat er precies wordt bedoeld met ‘overgewicht’, “Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen overgewicht en obesitas. Dat zijn verschillende categorieën die worden bepaald aan de hand van de BMI. Een gezond gewicht ligt ongeveer bij een BMI tussen de 20 en 25. Daarboven spreek je van overgewicht, en vanaf een BMI van rond de 30 van obesitas” de Croon. Dit betekent dat iemand al relatief snel in de categorie overgewicht kan vallen, terwijl obesitas een ernstigere vorm van overgewicht is waarbij de gezondheidsrisico’s groter zijn.
Conclusie
De uitspraak dat meer dan de helft van de volwassenen overgewicht heeft, blijkt te kloppen volgens nationale gezondheidscijfers. Tegelijk is het van belang om zorgvuldig met dit onderwerp om te gaan. Overgewicht ligt voor veel mensen gevoelig en de termen “overgewicht” en “obesitas” worden vaak door elkaar gebruikt. Wanneer deze begrippen niet duidelijk worden uitgelegd, kan dat bij kijkers voor verwarring zorgen.
